W akwariach słodkowodnych spotyka się wiele gatunków ślimaków. Akwaryści najczęściej dzielą je po prostu na te „dobre”, czyli takie, które chcieliby mieć w swoim zbiorniku (i za które często są gotowi zapłacić) oraz „złe”, a więc takie, które pojawiają się nieproszone i stanowią uciążliwą plagę. W bieżącym numerze ZooBranży podpowiemy, jak dbać o te pierwsze i jak najłatwiej i najbezpieczniej pozbyć się tych ostatnich. Zacznijmy jednak od tych „niechcianych”. „Panie, skąd się toto wzięło?” Do ślimaków inwazyjnych w warunkach akwariowych najczęściej należą pospolite gatunki krajowe takie jak żyworódki, błotniarki, zatoczki i rozdętki. Dawniej, gdy akwaryści standardowo zaopatrywali się w żywy pokarm poławiając plankton i „robaki” w okolicznych stawach wraz z nimi przynosili szkodniki, w tym właśnie niechciane mięczaki. Obecność takich ślimaków w akwarium nikogo więc nie dziwiła. Obecnie jednak wielu, zwłaszcza początkujących posiadaczy zbiornika, gdy zauważa w nim pierwsze pełzające po szybach stworzonka reaguje na ich obecność zdziwieniem. „Panie, skąd się toto wzięło?” – takie pytanie w kontekście ślimaków słyszał chyba każdy sprzedawca w sklepie zoologicznym. Odpowiedź na nie jest prosta – ślimaki najczęściej trafiają do zbiornika wraz z roślinami do których przyklejone są ich jaja i młodziutkie, kilkumilimetrowe osobniki. I choćbyśmy nie wiem jak długo oglądali nowo przyniesione rośliny to nigdy nie uzyskamy pewności czy nie ma wśród nich żadnych „pasażerów na gapę”. Pewnym rozwiązaniem jest oferowanie i polecanie klientom roślin in vitro, które – uprawiane w warunkach sterylnych – na pewno są wolne od ślimaków i innych plag. Niestety, w tej postaci dostępnych jest tylko część gatunków roślin akwariowych, pozostałe zaś – sprzedawane w tradycyjnych koszyczkach – potencjalnie niosą wraz z sobą „pełzające zagrożenie” Koniec końców, niemal każdy akwarysta przynajmniej raz w życiu doświadczył w akwarium inwazji ślimaków. Zaczyna się zwykle niegroźnie – na szybach, roślinach i dekoracjach zauważamy pierwsze, malutkie mięczaki. Wiele osób wita je nawet z radością, jako coś „nowego” i „ciekawego”, co dodatkowo ożywia zbiornik. Niestety, z czasem ślimaków przybywa, robią się coraz większe i „bezczelniejsze”. Pełzając po wszystkim co się da znacząco obniżają walory estetyczne zbiornika, produkują sporo walających się po dnie odchodów i – co gorsza – dobierają się do wypielęgnowanych roślin wygryzając dziury w ich liściach. Prędzej czy później nie pozostaje więc nic innego jak zabrać się za ich zwalczanie. Co na ślimaki? Niestety, walka ze ślimakami bywa trudna i uciążliwa. Istnieje kilka metod na pozbycie się tych szkodników. Dawniej najczęściej sięgano po specjalne preparaty chemiczne, których na rynku było całkiem sporo. Bardzo szybko okazało się jednak, że działają one bardzo radykalnie nie tylko na mięczaki. Po prostu, ślimaki są stosunkowo odporne na „chemię” i do ich skutecznego zwalczenia trzeba było zastosować mocne środki, które szkodziły również roślinom i rybom (nie wspominając nawet o tak modnych obecnie akwariowych skorupiakach). Dodatkowo, ze względu na zaostrzające się przepisy legislacyjne, większość z nich wycofano ze sprzedaży. Środki takie oferuje obecnie kilka firm. Przed ich użyciem należy jednak dokładnie zapoznać się z instrukcją, aby przekonać się, czy nadają się do zastosowania w konkretnym zbiorniku i czy nie ma żadnych przeciwwskazań do ich użytkowania. Poza tym trzeba pamiętać, że kurację chemiczną najczęściej trzeba powtarzać i to nawet kilkakrotnie, bowiem większość preparatów działa tylko na dorosłe mięczaki, nie niszczy zaś ich jaj. Tak więc należy na bieżąco zwalczać kolejne partie osobników, które się z nich wylęgają. Istnieje jeszcze jedna metoda walki ze ślimakami, którą można zaliczyć do „sposobów chemicznych”. Co więcej, jest on stosunkowo skuteczna, tyle, że nie nadaje się bezwarunkowo do każdego akwarium. Otóż praktycznie wszystkie ślimaki bardzo źle znoszą wyjątkowo miękką i kwaśną wodę (doskwiera im wtedy brak minerałów koniecznych do budowy muszli). Jeśli więc w akwarium hodowane są ryby lubiące takie parametry wody (np. wiele gatunków z Ameryki Południowej) można z powodzeniem to wykorzystać. Do zmiękczania wody najlepiej polecić dolewkę wody demineralizowanej, a do obniżenia poziomu odczynu pH – specjalistyczne preparaty akwariowe. Najprostszą metodą eksterminacji niechcianych mięczaków do której ucieka się zwykle odruchowo większość posiadaczy ślimaczego problemu jest mechaniczne usuwanie na bieżąco nadmiaru szkodników ze zbiornika. Niestety, jest to przysłowiowa „walka z wiatrakami” gdyż mnożą się one szybciej niż jesteśmy w stanie je usuwać, poza tym widoczne gołym okiem efekty uzyskuje się raczej tylko w małych i niezbyt gęsto zarośniętych akwariach. Co więcej, o ile stosunkowo łatwo jest „wyłapać” dorosłe szkodniki o tyle znacznie trudniej zauważyć ich formy młodociane oraz jaja. Ręczne usuwanie ślimaków z akwarium po prostu nie ma więc końca. Niektóre firmy oferują pułapki do chwytania ślimaków. Najczęściej mają one postać pudełka z zapadką do którego należy włożyć przynętę, np. tabletkę pokarmu. Pułapkę taką najlepiej zastawić wieczorem, a rano usunąć wraz z uwięzionymi w niej mięczakami. Niestety, metoda ta, choć z pozoru wygodna, jest bardzo mało wydajna i pozwala na co najwyżej ograniczenie ilości szkodników w akwarium, niemożliwe jest natomiast całkowite usunięcie ich w ten sposób. Bodaj najbezpieczniejszą i najprostszą drogą do eksterminacji niepożądanych ślimaków jest umieszczenie w akwarium „broni biologicznej”, czyli zwierzaków, które się nimi odżywiają. Niestety, ta metoda również ma swoje minusy. Nie wszyscy „ślimakożercy” nadają się bowiem bezwarunkowo do każdego akwarium, poza tym wiele z nich miewa dość uciążliwe zwyczaje, które mogą nie być w smak posiadaczowi akwarium. Gdyby stworzyć ranking najskuteczniejszych stworzeń akwariowych żywiących się ślimakami to zdecydowanie pierwsze miejsce należy się kolcobrzuchom. Na temat tych ryb można znaleźć mnóstwo informacji w internecie. Dlatego chyba każdy sprzedawca w sklepie akwarystycznym słyszał choć raz pytanie o „kolcobrzucha na ślimaki”. Tymczasem, choć ryba ta faktycznie w mig potrafi uporać się z mięczakami, nie nadaje się do klasycznego akwarium. Przede wszystkim najczęściej oferowane w handlu gatunki należy pielęgnować w słonawej wodzie, a po drugie są one wyjątkowo terytorialne – innymi słowy, nie tolerują obecności innych ryb i należy trzymać pojedynczy okaz w oddzielnym akwarium. Kolejnym gatunkiem ryby słynnym ze ślimakożerności jest bocja wspaniała. Faktycznie, ryby te bardzo skutecznie walczą z mięczakami, ale dorastają do stosunkowo słusznych rozmiarów (w akwarium przeważnie do 18 cm długości, choć zdarzają się większe okazy), są ruchliwe i – co najważniejsze – typowo stadne. Powinno się pielęgnować je w grupach składających się z co najmniej 5-6 sztuk. Trzymane w mniejszych stadach lub pojedynczo stają się agresywne i mogą atakować inne ryby. Poza tym wymagają minimum 250-litrowego zbiornika (a część fanów tych ryb twierdzi, że nawet większego), sporadycznie zdarza im się uszkadzać delikatniejsze rośłiny, mogą też pożerać krewetki. Mimo swej bezsprzecznej urody zdecydowanie nie nadają się więc do każdego akwarium. Tak więc możemy polecać je tylko posiadaczom dużych zbiorników, którzy są w stanie zaakceptować zwyczaje tych ryb. Na szczęście jest zwierzak, którego bezwarunkowo możemy polecić do zwalczania ślimaków w prawie każdym akwarium. To… również ślimak, tyle że z gatunku Anentome helena, w handlu szeroko znany pod nazwą „helenki”. Ten pochodzący z Dalekiego Wschodu mięczak dorasta zaledwie do 2-3 cm długości posiada charakterystyczny „harpun”, za pomocą którego niezwykle sprawnie poluje na inne ślimaki, po czym z apetytem pożera ich ciała. Co więcej, „helenki” są praktycznie całkowicie bezpieczne dla akwarium i nie powodują żadnych skutków ubocznych (sporadycznie zdarza im się pożreć krewetkę, ale – najprawdopodobniej – ich ofiarą podają raczej sztuki starsze i osłabione). Mnożą się przy tym stosunkowo wolno, nie ma więc ryzyka, że – po zwalczeniu ślimaczej plagi – same „zaślimaczą” akwarium. Tak więc zapas „helenek” powinniśmy stale mieć w sklepowych zbiornikach i oferować te żarłoczne maluchy jako bodaj najskuteczniejsze i najlepsze remedium na niepożądane ślimaki w akwariach naszych klientów. UWAGA! Ich nabywców zawsze należy uprzedzić, że mięczaki te nie dzielą ślimaków tak jak akwaryści na „pożądane” i „niepożądane”, tylko na „smaczne” i „Bardzo smaczne”. Oprócz błotniarek, rozdętek i zatoczków mogą więc pożreć również pożyteczne ich gatunki o których będzie mowa poniżej. „Dobre” ślimaki Oprócz „złych” ślimaków, których nikt w akwarium nie chce istnieją też „dobre” gatunki tych mięczaków, które są chętnie kupowane i mogą wzbogacić naszą ofertę zwierząt akwariowych, a nam dać szansę na raczej niewielki wprawdzie, ale niekłopotliwy i dodatkowy zarobek. Ich listę (poza opisanymi już „helenkami”) otwiera tak zwana „ampularia” (tak naprawdę są to ślimaki z rodzaju Pomacea). Ślimak ten pochodzi z Ameryki Południowej. Osiąga pokaźne jak na akwariowe warunki rozmiary – jego muszla dorasta do 65 mm średnicy, zaś mięsista „noga” – nawet powyżej 10 cm długości. Ślimaki te dobrze nadają się do każdego akwarium, pomijając zbiorniki z delikatniejszymi roślinami, które mogą permanentnie uszkadzać. Akwarium powinno być szczelnie przykryte, zaś między lustrem wody a pokrywą należy pozostawić min. 2 cm przestrzeni do swobodnego oddychania oraz do składania jaj. „Ampularie” są łatwe w wykarmieniu. Chętnie zjadają pokarmy dla ryb w tabletkach, plasterki surowego ogórka, mrożony szpinak, parzoną lub mrożoną sałatę, a nawet mrożony plankton. Dobrze mnożą się w akwarium i, nie kontrolowane, same mogą przerodzić się w plagę. Na szczęście istnieje prosty sposób na kontrolę liczebności ich populacji. Ślimaki te składają bowiem jaja nad wodą w dużych, łatwych do zauważenia kokonach przyklejonych do szyby lub pokrywy akwarium. Wystarczy więc na bieżąco usuwać wspomniane kokony, a „ampularii” w akwarium nie będzie przybywało. Pożytecznymi ślimakami są też tak zwane „świderki”, czyli przedstawiciele rodzaju Melanoides. W naturze zamieszkują tropikalne wody Azji i Afryki. Mięczaki te żyją w podłożu. Spulchniają je i wyjadają z niego resztki pokarmów oraz martwą materię organiczną. Dzięki temu poprawiają cyrkulację wody wśród korzeni roślin i zapobiegają powstawaniu stref gnilnych. W braku dostatecznej ilości pokarmu należy dokarmiać je (najlepiej w nocy) tabletkami dla ryb akwariowych opadającymi na dno. W akwariach bardzo modne są obecnie egzotyczne ślimaki glonożerne z rodzajów Clithon, Neritina oraz tzw. „Helmet snails”. Są one bardzo lubiane przez akwarystów ponieważ wiele gatunków odznacza się atrakcyjnym ubarwieniem oraz kształtami muszli. Mięczaki te nie niszczą roślin, są bardzo spokojne i mogą stanowić ciekawy dodatek do każdego zbiornika który pracowicie oczyszczają z glonów wyręczając opiekuna w tym niezbyt przyjemnym obowiązku. Warto wspomnieć również o pięknych ślimakach z rodzaju Tylomelania pochodzących z Sulawesi. Odznaczają się one niezwykle oryginalnym wyglądem, a niektóre gatunki również sporymi rozmiarami. Żywią się one glonami lub resztkami organicznymi, można z powodzeniem dokarmiać je opadającymi na dno pokarmami dla ryb oraz warzywami. Mięczaki te są jednak nieco bardziej wymagające (potrzebują krystalicznie czystej, doskonale natlenionej wody, o dość wysokiej temperaturze) i ich pielęgnację można polecać raczej bardziej doświadczonym miłośnikom akwarystyki. W korzystnych warunkach dość dobrze mnożą się w akwarium. Warto posiadać je w sklepowych zbiornikach, bowiem te duże, piękne mięczaki robią ogromne wrażenie na klientach i stanowią swoistą ciekawostkę w naszej ofercie. Przeczytaj też: Akwarium low-tech, jak to działa? Glony w akwarium – profilaktyka i zwalczanie Dziesięć problemów w pielęgnacji akwarium. Co poradzić akwaryście? (cz. 1) Ryuboku Czyli „zatopiony las” w akwarium

Niemal każdy akwarysta doświadczył w swoim życiu przynajmniej jednej inwazji ślimaków. Na początku pojawia się jeden malutki mięczak, który nie wzbudza żadnego niepokoju – jednak po kilku dniach jest ich całe mnóstwo. Wtedy zastanawiamy się jak szybko i skutecznie poradzić sobie z tym niespodziewanym problemem. Jak pozbyć się ślimaków z akwarium? Czy wszystkie mięczaki są szkodnikami? Ślimaki w akwarium – skąd tak na prawdę się biorą? Jeżeli w twoim akwarium pojawiły się ślimaki akwariowe, być może zastanawiasz się, jak to się stało? Najczęściej są one transportowane wraz ze świeżo zakupionymi roślinami, podłożem oraz rybkami. Nie jesteśmy w stanie ich zobaczyć, ponieważ skrywają się w postaci jajek lub malutkich skorupiaków, których niemal nie da się dostrzec gołym okiem. Wystarczy kilka jaj, aby narobić w akwarium sporo zamieszania. Jak można zapobiegać pojawieniu się w akwarium nieproszonych gości? Otóż istnieje na to kilka sposobów. Zachowując podstawowe środki ostrożności, możemy znacząco obniżyć ryzyko pojawienia się ślimaków w naszym zbiorniku. Co warto robić? wszelkie nowe roślinki warto poddać kwarantannie, zanim umieścimy je w zbiorniku rośliny można wykąpać w roztworze siarczanu miedzi, a następnie wypłukać pod bieżącą wodą przepłukiwać warto też kamienie oraz żwirek Dlaczego jednak te ślimaki akwariowe powinniśmy usunąć z naszych zbiorników wodnych? Ponieważ znacząco obniżają walory estetyczne naszego akwarium oraz namnażają się w bardzo szybkim tempie. Produkują również sporo odchodów, które opadają na dno. Co gorsza, wygryzają dziurki w starannie pielęgnowanych roślinach. Dlatego prędzej czy później większość akwarystów uznaje, że trzeba zabrać się za ich zwalczanie. Jak pozbyć się ślimaków z akwarium? Jeżeli mimo zachowywania wszelkich środków ostrożności pojawiły się u ciebie nieproszeni gości, na pewno zastanawiasz się – jak pozbyć się ślimaków z akwarium bezpiecznie oraz skutecznie? Ślimaki w akwarium mogą zostać usunięte na kilka sposobów Jednym z najprostszych sposobów, który pomoże ograniczyć liczebność populacji szkodników jest umieszczenie w akwarium liścia sałaty. Gdy zwabi on skorupiaki należy wyciągnąć go ze zbiornika wraz ze ślimakami. Na podobnej zasadzie, jednak bardziej profesjonalnej działa pułapka na ślimaki w akwarium. To prosta konstrukcja z przynętą, w którą skorupiaki zostają złapane i nie mogą się wydostać. Następnie wystarczy wyjąć pułapkę wraz ze ślimakami. Jednak metody mechaniczne pozbywania się ślimaków z akwarium eliminują jedynie dorosłe osobniki oraz przyczyniają się do ograniczenia populacji, ale nie do jej całkowitego zlikwidowania. W sklepach akwarystycznych znajdziemy też preparaty zwalczające ślimaki akwariowe. Są one bezpieczne dla roślin i ryb oraz pomagają trwale rozprawić się z problemem. Jednak kurację chemiczną trzeba powtarzać – i to czasami kilkakrotnie, ponieważ większość preparatów nie niszczy jaj. Tylko zwalczając na bieżąco dorosłe osobniki można pozbyć się problemu raz na zawsze. Ślimaki akwariowe również źle znoszą kwaśną oraz miękką wodę – więc obniżenie odczynu pH w zbiorniku wodnym oraz dolanie wody demineralizowane może pomóc w problemie, jednak nie nadaje się do każdego akwarium. Kolejną bezpieczną oraz w miarę prostą drogą do pozbycia się ślimaków jest umieszczenie w zbiorniku rybek, które się nimi żywią. Przykładem może być kolcobrzuch albo bocja wspaniała. Warto jednak wziąć pod uwagę, że niektóre rybki są bardzo terytorialne albo mogą nie czuć się dobrze w naszym zbiorniku. Natomiast w prawie każdym akwarium odnajdzie się inny ślimak wodny – Anentome helena, który z apetytem pożera nieproszone ślimaki. Są one bezpieczne dla akwarium oraz stosunkowo wolno się mnożą, więc nie musimy obawiać się ich inwazji. Czy wszystkie ślimaki w akwarium są szkodliwe? Chociaż często ślimaki w akwarium postrzegane są jako szkodniki, istnieją też gatunki pożądane. Ślimaki do akwarium mogą również wzbogacić życie podwodne, być piękną ozdobą, a nawet istnieją gatunki całkiem użyteczne. Przykładem jest ślimak świderek, który żyje w podłożu. Dzięki temu nie tylko je spulchnia, ale też wyjada z niego resztki oraz martwą materię. Ten przydatny ślimak wodny poprawia więc cyrkulacje wody oraz zapobiega powstawaniu stref gnilnych. Kolejnym pożytecznym przykładem jest ślimak na glony. Może on wyróżniać się atrakcyjnym ubarwieniem oraz oryginalnym kształtem. Ślimaki do akwarium, które zjadają glony – takie jak Clithon czy Neritina wyróżniają się bardzo spokojnym charakterem oraz nie niszczą roślin.

Zarodniki glonów występują w każdym akwarium, jednak to od warunków w nim panujących zależy to, czy opanują cały zbiornik czy też nie. Zadaniem akwarysty jest to, aby zadbać o odpowiednie środowisko, kontrolować stan wody, a w razie potrzeby szybko reagować. Nawet jeśli większa ilość glonów pojawi się w naszym akwarium, jesteśmy w stanie zapanować nad sytuacją, tyle że potrzebna jest do tego wiedza i odpowiednie produkty znajdujące się w ofercie sklepów zoologicznych. Jak więc zwalczyć glony w akwarium? ContentsRodzaje glonów w akwariumJak zlikwidować glony w akwarium?Brązowy nalot na roślinach w akwarium i inne problemy – skąd biorą się glony?Węgiel aktywny w akwarium, a glony Rodzaje glonów w akwarium Aby poznać skuteczny sposób na glony w akwarium, trzeba pierwsze poznać ich rodzaj. To właśnie na tej podstawie dobierane są odpowiednie preparaty pozwalające skutecznie je zwalczać. Glony stanowią liczną i niejednolitą grupę prostych roślin beztkankowych. Są samożywne i mają jądro komórkowe. Warto wiedzieć, że można wyróżnić ponad 30 tysięcy gatunków glonów. W sprzyjających warunkach tworzą one zakwity (duże zagęszczenie komórek), które powodują zmiany koloru wody. Namnożenie się glonów jest niebezpieczne, ponieważ powoduje zmniejszenie ilości tlenu w wodzie. Organizmy te można podzielić na kilka grup, przyjmując podział praktyczny, czyli odwołujący się do ich wyglądu. Wyróżnić można ♦ Zielenice jednokomórkowe – zielone glony w akwarium tworzące drobny pył porastający powierzchnię szyb. Pojawiają się one najczęściej w przypadku nadmiaru mikroelementów w wodzie, czyli nieodpowiedniego, zbyt intensywnego nawożenia. ♦ Zielenice punktowe – od glonów wyróżnionych wyżej różnią się tym, że trudniej usunąć je z powierzchni szyb. Powód ich powstawania jest takich sam, wiąże się z nadmierną ilością mikroelementów. ♦ Glony nitkowate – wielokomórkowe, zaliczane do gromady zielenic. Są one wyjątkowo uciążliwe, często występują w stawach i oczkach wodnych, choć pojawiają się także w małych zbiornikach. Rozmnażają się w przejrzystych, płytkich i dobrze nasłonecznionych wodach, w których jest sporo fosforu. Wyglądają one jak cienkie, zielone nici. Glony nitkowate w akwarium porastają najczęściej rośliny i dekoracje. ♦ Brunatnice – brunatne glony w akwarium mające postać nalotów i włosków. Są miękkie w dotyku i łatwe do usunięcia. ♦ Okrzemki – z uwagi na kolor często określa się je jako brązowe glony w akwarium, ale nie zaliczają się one brunatnic. Są to brązowe osady, które z wyglądu przypominają nieco pył. Wyróżnia je to, że niełatwo usunąć je z miejsc, które porastają. ♦ Krasnorosty – glony w akwarium występujące najczęściej w kolorze czerwonym, brunatnym i czarnym. Są one groźne, ponieważ atakują rośliny i często prowadzą do ich obumierania. Czarne glony w akwarium porastają kamienie, dekoracje i właściwie wszystkie inne elementy znajdujące się w zbiorniku, dlatego pozbycie się ich bywa problematyczne. Czerwone glony w akwarium są wyjątkowo trudne do usunięcia także dlatego, bo są najtwardsze ze wszystkich gatunków. ♦ Białe glony – w akwarium występują w formie nitek i pojawiają się na roślinach. Lubią one twardą wodę, a chcąc je usunąć, można obniżyć pH i zwiększyć stężenie CO2. Z białym glonami dobrze radzi sobie też węgiel. Konieczne jest również ich mechaniczne usuwanie, w przypadku większych plantacji najlepiej sprawdzają się szorstkie gąbki. Jak wspomnieliśmy na początku, glony na szybie w akwarium pojawiające się też na innych elementach można podzielić na wiele grup. Ich gatunków jest tak dużo, że nie sposób wymienić w artykule wszystkich. Jak zlikwidować glony w akwarium? Doprowadzenie zbiornika do odpowiedniego stanu nie jest łatwym zadaniem, wymaga ono cierpliwości i wiedzy. Aby móc dobrać odpowiedni preparat na glony w akwarium lub zaproponować inne rozwiązania, trzeba wiedzieć, z jakim rodzajem organizmów mamy do czynienia. Na tej podstawie dobierane są skuteczne środki i metody walki z glonami. Jednym z najpopularniejszych sposobów na pozbycie się glonów z akwarium jest stosowanie specjalnych preparatów, które znajdziemy w sklepach akwarystycznych. Ich dobór musi być jednak dobrze przemyślany, dlatego przy zakupie warto skorzystać z pomocy doświadczonego sprzedawcy. Preparaty na glony można podzielić na chemiczne i te powstałe na bazie naturalnych składników. Środki te można wyróżnić także na podstawie tego, w jakiej postaci występują. Najczęściej preparaty na glony mają formę tabletek lub płynu. O ile dobrze je dobierzemy, zarówno pod względem jakości samego produktu, jak i rodzaju glonów, z którymi mamy do czynienia, możemy być niemal pewni, że ich stosowanie przyniesie oczekiwane efekty. Stosując takie preparaty, należy zawsze upewnić się, czy są bezpieczne dla ryb i innych organizmów żyjących w naszym akwarium. Może się zdarzyć, że niektóre środki wymagają np. chwilowej izolacji ze zbiornika określonych gatunków ryb. Wiele osób chce poznać naturalne sposoby na glony w akwarium, ponieważ uważa, że są one najbardziej bezpieczne. Jedną z takich metod jest wprowadzanie do zbiornika zwierząt, które żywią się glonami. Częstym wyborem jest zakup zbrojników, nazywanych potocznie glonojadami (ryby z rodziny Loricariidae). Bez wątpienia ich nazwa ma duży wpływ na ich popularność. Nie każdy zdaje sobie jednak sprawę z tego, że tylko młode zbrojniki są zainteresowane jedzeniem glonów, starsze ryby przestają się nimi żywić. Lepszym wyborem mogą okazać się zbrojniki z rodzaju Otocinclus, które jednak zalicza się do grupy bardziej delikatnych ryb. Tym samym dbanie o nie jest trudniejsze. Jest to gatunek, który nie sprawdzi się dobrze u początkujących akwarystów, u których problem z nadmierną ilością glonów jest najczęstszy. Bardziej skutecznym sposobem na pozbycie się tego problemu jest zakup krewetek, które dobrze radzą sobie szczególnie z zielonymi glonami. Inne ryby zjadające glony to Otoski, o długości do 5 cm. Ryby te mają otwór gębowy przekształcony w przyssawkę. Otoski są spokojne, więc mogą żyć z innymi gatunkami. Trzeba jednak pamiętać, że są to ryby stadne i w jednym zbiorniku musi znajdować się co najmniej kilka przedstawicieli tego gatunku. Z glonami dobrze radzą sobie tzw. kosiarki (Crossocheilus oblongus), czyli skaczące ryby stadne przeznaczone do hodowania w większych grupach. Mając glony w akwarium, można też zdecydować się na zakup ślimaka słodkowodnego Filopaludina. Ma on charakterystyczny wygląd, czyli ciemną muszlę i czerwono-pomarańczowe obrzeże. Ślimak ten żywi się glonami każdego rodzaju, co stanowi jego ogromną zaletę. Glony można usuwać też w sposób mechaniczny, szczególnie jeśli mowa o glonach znajdujących się na szybach zbiornika czy dekoracjach. Do tego można wykorzystać specjalne rękawice czyszczące polecane szczególnie do dużych akwariów. Skuteczne są też zwykłe gąbki, skrobaki czy czyściki mechaniczne. Częstym pytaniem zadawanym przez początkujące osoby jest to, jak usunąć glony z kamieni w akwarium. Jednym z rozwiązań jest wyciągnięcie dekoracji z wody i dokładne ich wyszorowanie. Jeśli mimo wszystko kamienie nie są idealnie czyste, można wygotować je w wodzie z solą (ok. 30 minut), a później wiele razy dokładnie je przepłukać. Do dokładnego czyszczenia kamieni dobrze sprawdzają się szczotki do mycia zębów, w szczególności elektryczne. Na rynku dostępne są też sterylizatory UV-C, czyli specjalne urządzenia przeznaczone do usuwania glonów pływających. Emitują one zabójcze światło UV-C, które ma działanie bakteriobójcze. Urządzenie wyglądem przypomina rurę, jego końce są przystosowane do podłączenia urządzenia. Jedną z nich dopływa woda ze zbiornika, a z drugiej wypływa ciecz już po oczyszczeniu. Wewnątrz obudowy, która koniecznie musi być idealnie szczelna, znajduje się żarnik. To on odpowiada za emitowanie światła, które z kolei odkaża wodę. Należy mieć świadomość tego, że promieniowanie UV-C jest szkodliwe dla wszystkich organizmów, dlatego też jakość wykonania obudowy ma kluczowe znaczenia dla bezpieczeństwa użytkowania sprzętu. Brązowy nalot na roślinach w akwarium i inne problemy – skąd biorą się glony? Zastosowanie wskazanych powyżej metod może nie przynieść oczekiwanych efektów, jeśli nie zadba się odpowiednio o panujące w zbiorniku warunki. Działania profilaktyczne są najważniejsze i stanowią podstawę sukcesu. Warto mieć też świadomość, że w świeżo założonym akwarium pojawienie się glonów to sytuacja niemal pewna. Wszystko dlatego, że w nowym zbiorniku nie zdążyły jeszcze wytworzyć się naturalne procesy samooczyszczania wody znane pod nazwą filtracji biologicznej. Jeśli jednak problem utrzymuje się nadal po dojrzeniu zbiornika, oznacza to, że warunki w nim panujące nie są odpowiednie. Co może być zatem przyczyną pojawienia się większej ilości glonów w akwarium? Jednym z powodów jest nieprawidłowa filtracja biologiczna wody. Jeśli w zbiorniku jest za dużo związków azotowych i fosforanów, glony się namnażają. Chcąc temu zapobiec, należy zadbać o wydajnie działający system filtracji. Niezbędny w każdym zbiorniku będzie efektywny filtr do akwarium. Należy pamiętać o tym, że powinien być on aktywny przez cały czas. Musi być on również dobrany odpowiednio do wielkości zbiornika, a także potrzeb ryb. Powodem pojawiania się glonów w wodzie może być to, że w akwarium znajduje się za dużo ryb. Wtedy trzeba zakupić większy zbiornik, aby poradzić sobie z problemem. Jednym z często popełnianych błędów przez osoby początkujące jest bardzo dokładne czyszczenie gąbek filtra przy użyciu wody z kranu. To powoduje problemy z działaniem filtra. Gąbki i wkłady są miejscem do życia pożytecznych bakterii, dlatego elementy te należy myć jedynie przy wykorzystaniu wody pochodzącej z akwarium. Pomocne w rozwiązaniu problemów może okazać się sprawdzenie jakości wody, a dokładniej przeprowadzenie testów na azotany i fosforany. Do tego mogą posłużyć proste i tanie testy paskowe. Najczęściej sprzedawane są one w zestawach po kilkadziesiąt sztuk. Testy paskowe pozwalają zbadać nie tylko poziom azotanów i fosforanów, ale też pH wody, wartość ogólną czy stężenie chloru. Jeśli wyniki wskazują na to, że stężenie wskazanych związków jest zbyt duże, należy zastosować specjalne wkłady chemiczne. Do zwiększenia ilości glonów przyczynia się też przekarmianie ryb, a dokładniej nadmiar rozkładającego się pokarmu. Stanowi on idealne pożywienie dla tych organizmów. Glony pojawiają się też w zbiornikach, w których jest za mało roślin. Należy pamiętać, że są to naturalne filtratory i korzystają one z takich samych związków odżywczych co glony. W zetknięciu z nimi wykazują przewagę. Dla osób, które są na początku swojej drogi z akwarystyką, najlepszym wyborem będą rośliny z grupy tych łatwych w uprawie. Potas w akwarium, a glony to ciekawe zagadnienie. Jeśli w zbiorniku jest za mało potasu i azotu, rośliny nie są w stanie przyswoić mikroelementów, a wtedy to właśnie glony przejmuję tę funkcję. Wpływ na ilość glonów w akwarium ma także oświetlenie. Glony do rozwoju potrzebują światła, więc jeśli jest go dużo, mają lepsze warunki do życia. W szczególności glony zielone są wyjątkowo światłolubne. W zbiorniku musi znaleźć się dobrze dobrane do potrzeb środowiska oświetlenie, bo jest ono niezbędne do wzrostu roślin znajdujących się w akwarium. Nie może być ono ani za mocne, ani za słabe. Błędem popełnianym często przez osoby bez doświadczenia jest stawianie akwarium blisko okna. Aby problem z glonami się nie pojawiał, trzeba dbać o odpowiednie parametry wody. Jeśli będzie ona twarda i zasadowa, niechciane organizmy będą się rozwijały. Aby obniżyć odczyn wody, należy zastosować specjalny preparat. W celu potwierdzenia, czy nie użyliśmy go za dużo, powinniśmy wykonać test kropelkowy na pH. Warto też zdawać sobie sprawę, że glony mogą pojawić się w zbiorniku wraz z nowo zakupioną rośliną. Przed jej dodaniem do akwarium powinniśmy dokładnie ją wyczyścić. Węgiel aktywny w akwarium, a glony Sporo osób zastanawia się też nad wpływem węgla aktywnego na glony. Jest on stosowany w filtrach, ale czy jego używanie rzeczywiście jest konieczne? Węgiel aktywny pochłania azotany, czyli to, co powstaje wskutek metabolizmu zwierząt i procesu gnilnego roślin. Kolejną ważną funkcją węgla aktywnego jest to, że pozwala ograniczyć, a nawet usunąć zabarwienie wody. Jest on w stanie poradzić sobie także z zanieczyszczeniami i sprawić, że woda stanie się czystsza. Węgiel aktywny chroni też membranę w filtrze RO. Stosując go, nie trzeba też obawiać się o pojawienie się glonów, a dokładniej krasnorostów. Glony te zamieszkują zbiorniki, w których w wodzie występuje nadmiar związków organicznych. Stosując węgiel w filtrze, należy mieć świadomość, że zbiera on wodę z żelaza, co może nieco negatywnie wpływać na rośliny. Niemniej jednak jego umiejętne stosowanie gwarantuje zadowolenie z użytkowania. Do jego wad zaliczyć można też krótki czas działania. Trzeba też pamiętać, że węgiel aktywny ma naprawdę wiele zalet i zdecydowanie przeważają one nad minusami.

Visa Posty: 2 Rejestracja: 12 paź 2006, o 18:39 Zwalczanie ślimaków Witam Mam piękne akwarium 200l i straszny problem ze ślimakami i to tymi co pożerają rośliny czy ktoś ma pomysł jak je wytępić i nie zakładać od nowa akwarium , dodam jeszcze że mam w nim piękne dyskowce. Ostatnio zmieniony 4 paź 2007, o 10:16 przez Visa, łącznie zmieniany 2 razy. prazm Posty: 385 Rejestracja: 27 wrz 2006, o 13:22 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: prazm » 13 paź 2006, o 09:39 Wpuść bocje np. bocję wspaniałą (Botia macrantha). Ryba piękna, spokojna, dyskowcom nie wadzi, a ślimaki to jej przysmak Rozumiem, że nie jest to akwarium siedliskowe? Visa Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: Visa » 13 paź 2006, o 09:49 Mam juŻ bocje i one nie dają sobie rady , wyczyściłam filtr wrzątkiem choć nie na rękę mi to było bo miałam idealne parametry w akwarium i paletki mi zaczęły składać ikrę , więc widzisz Że mam duŻy problem :oops: Mawr Posty: 542 Rejestracja: 26 sie 2005, o 01:00 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: Mawr » 13 paź 2006, o 11:13 Z tego co wiem to wytepic slimali w akwarim jest bardzo trudno. Mozesz poprostu zbierac największe i przez to ograniczac ich liczebnosc. Słyszałem ze istniej jakis srodek chemiczy do zwalczania slimaków jednak nie znam szczegołów. Pozdrawiam. [ Dodano: Pią Paź 13, 2006 12:15 ] ps. po co potraktowałas filtr wrzątkiem? MUSOPHAGA Posty: 171 Rejestracja: 27 kwie 2006, o 12:22 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: MUSOPHAGA » 13 paź 2006, o 11:56 o raju, nie czyści się filtra wrzątkiem czemu to ma służyć? współczuję bo pewnie masz teraz w akwarium tzw. mleko czyli piękną hodowlę pierwotniaka masz następująće możliwości: 1. kup w zoologicznym preparat firmy SERA schnekopur, tylko skonsultuj z kompetentnym akwarystą jak to się bedzie miało w stosunku do paletek( bo rozumiem że masz paletki) 2. istnieją pułapki na ślimaki firmy JBL anik Posty: 302 Rejestracja: 14 sty 2006, o 20:21 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: anik » 13 paź 2006, o 17:51 Potraktowanie filtra wrzątkiem to faktycznie nieszczęśliwy pomysłzabiłeś bakterie nitryfikacyjne, które są odpowiedzialne w dużym stopniu za równowagę biologiczną w zbiorniku. Trochę bałabym się stosować jakąkolwiek chemię przy paletkach, mimo wszystko są to dość wrażliwe ryby i mogłoby to bardziej zaszkodzić niż pomóc. Poza tym jeśli wytrujesz ślimaki, to ich ciałka nadal zostaną w wodzie. Nie uda Ci się wyciągnąć wszystkich co do jednego. Najpierw ślimaki zaczną się psuć, a później muszle, które zostaną zakopane od piaskiem/żwirkiem będą Ci podnisiły twardość wody, co jest raczej niewskazane w przypadku paletek. Przede wszystkim powinieneś usunąc przyczynę niekontrolowanego namnożenia ślimaków. Z reguły populacje ślimoli utrzymują się na bezpiecznym poziomie, jednak jeśli obficie karmisz ryby i pokarm zalega na dnie, ślimaków przybywa. Zasada jest prostaim więcej karmisz i im więcej pokarmu ślimaki znajdą - tym szybciej i skuteczniej się mnożą. Pułapki sa dobrym pomysłem, można taką wykonać samodzielnie. Sposóbna marchewkę polega na włożeniu do akwarium (najlepiej wieczorem) małego pojemniczka plastykowego, słoiczka z kawałkami ugotowanej marchewki. Rano wyciągasz pojemniczek wraz ze ślimakami. I tak kilka razy. Najlepiej wcześniej wieczorem w ogóle nie karmić ryb. prazm Posty: 385 Rejestracja: 27 wrz 2006, o 13:22 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: prazm » 16 paź 2006, o 08:31 Za dużo ślimaków/zbyt mało bocji Rozwiązanie - więcej bocji albo systematycznie wybierać ślimaki, albo jedno i drugie Przy paletkach bałbym się manipulowania chemią wody. Szczególnie jeśli masz dobraną parę, która się trze. Nie znam pułapki na ślimaki JBL, ale może to jest rozwiązanie. Tak spbie myślę, że ślimole lubią ciasne przestrzenie. Gdyby tak włożyć trochę bambusowych rurek traktując je jako pułapki. Oczywićsie trzeba by je często wyjmować, wywalać ślimaki i przelewać wrządkiem coby skasować jaja które już złożyły. Myślę, że w ten sposób doprowadzisz do równowagi między bocjami, a ślimakami paula Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: paula » 24 lis 2006, o 15:43 ja miałam taki sam problem wyprubowałam juz wszystkiego i nic :x wkoncu dziadek poradził mi (ma chodowle rybek ) abym wzieła wyłowiła wszystkie ryby i zawiozła mu a w tym czasie kupiła kilka (jak na twoje akwarium z 10 ) pielengnic zeberek albinosów i je tam wpuściła trzymałam je przez 3 tygodnie poczym je wyłowiłam i zawiozłam dziadkowi wziełam od dziadka moje ryby wpuściłam do akwarium nastempnego dnia niedture złoŻyły ikre i od tej pory niemam problemu ze ślimakami polecam tom metode w moim przypadku się sprawdziła odradzam ci środki chemiczne za duŻo roboty i są nieskuteczne i tak byś musiał wyłowić paletki i inne delikatne rydy środki chemiczne niszczą wode misior Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: misior » 7 sty 2007, o 16:09 ja tez mam problem ze slimakami i nawet wyczysciłem całe akwarium wymieniłem kamien umyłem filtr i znowu sie pojawiły roslinki tez mam nowe. nie wiem co mam zrobic bo mam juz ładne dno i roslinki zaczynaja mi ładne rosnac Ka Posty: 63 Rejestracja: 13 gru 2006, o 08:57 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: Ka » 7 sty 2007, o 19:51 jedynym rozwiazaniem sa ryby slimako zerne np. Bocje kupilem ze 4 i ani jednego slimaka po tygodniu ] polecam Jakusz Posty: 2313 Rejestracja: 8 sty 2007, o 22:03 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: Jakusz » 9 sty 2007, o 13:19 Ślimaki w akwarium nie są znowu niczym złym - są elementem tworzącego się tam ekosystemu (kulejącego, bo kulejącego, ale jednak). Problem rzeczywiście pojawia się wtedy gdy jest ich za dużo. Ja radze sobie w sposób najtańszy, najszybszy i chyba najprostszy. Za każdym razem gdy czyszczę akwarium, podmieniam wodę, usuwam liście itp. łapię ślimaki (małe, duże, jakie się natrafią). Brutalnie je po prostu zabijam rozgniatając lub wyrzucam: po pierwsze - ryby mają zajęcie i trochę inny pokarm, bo zaraz się ślimaczkiem zajmują (a mam jedynie gupiki w akwarium bo to namiastka akwarium holenderskiego) po drugie - jestem sztucznym drapieżnikiem, który skutecznie ogranicza ilość ślimaków i nie muszę wydawać horrendalnych sum na bocje. a trzeba przyznać, że ryby te są drogie. Co ciekawe, w akwarium mam obecnie trzy gatunki ślimaków: popularneświderki (przepraszam nie znam nazwy gatunkowej ani rodzajowej), błotniarkę stawową i jeszcze jeden niezidentyfikowany przeze mnie gatunek. Odradza wszelkie środki chemiczne. Aby ułatwić sobie pracę można zawiesić na sznurku kawałek marchewki - ślimaki bardzo chętnie obsiadają ją, co umożliwia wyjęcie ich z akwarium w większej ilości za jednym razem. Smoku Posty: 34 Rejestracja: 7 sty 2007, o 19:51 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: Smoku » 9 sty 2007, o 19:10 Jaq rowniez mialem u siebie problem z malutkimi przezroczystymi slimaczkami. Ale zauwazylem ze gdy wymienilem moj stary torf w filtrze na nowy to dziwnie slimaczki zniknely. Moze to bedzie jakas wskazowka. Kerka Posty: 20 Rejestracja: 8 gru 2006, o 01:41 Re: Zwalczanie ślimaków Post autor: Kerka » 10 sty 2007, o 02:17 Te świderki to Melanoides (wspaniaładżdżownica"akw.), przy paletkach nie polecam chemi, a przy innej obsadzie bardzo ostrożnie z prep. na ślimaki - są dosyć silne. Sprawa prania filtra w garącej wodzie to nie taka tragedia - jeżeli się przy tym nie wymienia całej wody. Na hodowlach,gdzie jest doobskoczenia"sporo akw. nikt się nie bawi w czyszczenie letnią wodą. Natomist ślimakiChyba tak jak wyżej tzn. ręczne wyłapywanie i albo wywalanie albo zgniataniena świeże mięsko", ja przynajmniej tak robię, nie staram się ich zlikwidować całkowicie - jest to jednak dobrysanepid akw. I tak jak wyżej: im więcej zbędnego pokarmu tym więcej ślimaków. 4 Odpowiedzi 16365 Odsłony Ostatni post autor: praksa 28 gru 2014, o 20:51 Kto jest online Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości

Niemal każdy posiadacz akwarium spotkał się w swoim życiu z okrzemkami. Okrzemki to glony o brunatnej barwie osadzające się na ścianach i dnie akwarium. Często okrzemki osadzają się również na roślinach, co może prowadzić do ich obumierania. Szczególnie dla początkujących akwarystów walka z okrzemkami może być trudnym wyzwaniem. Jak pozbyć się okrzemków z akwarium? Odpowiedzi na te i inne w pytania w artykule poniżej. Czym są okrzemki? Okrzemki (Bacillariophyceae; Bacillariophyta) to klasa jednokomórkowych glonów, żyjących pojedynczo bądź też tworzących kolonie. Występują powszechnie na całej kuli ziemskiej - w morzach i oceanach, zbiornikach słodkowodnych oraz na wilgotnych skałach, glebie, śniegu, lodzie, korze drzew, a także w domowych akwariach, co może przysporzyć wielu kłopotów - od nieestetycznego wyglądu akwarium, po obumieranie roślin, a nawet i choroby ryb akwariowych. Okrzemki występują w formach osiadłych na podłożu, kamieniach bądź roślinach wodnych. Mogą się również unosić swobodnie w wodzie, wchodząc wtedy w skład planktonu, powodując powstawanie zakwitów wody w wodach przybrzeżnych jezior, mórz i oceanów. Są trudne do usunięcia, dlatego warto zapobiegać ich powstawaniu w zbiornikach wodnych. Okrzemki pojawiają się najczęściej w świeżo założonych akwariach. Osiadają na ściankach i dnie akwarium, a także na roślinach i ozdobach. Glony te składają się w 50% z krzemianów, co wpływa na ich brunatną barwę, a także na niezwykłą odporność na mechaniczne próby ich usunięcia. Zazwyczaj okrzemki pojawiają się w akwariach, w których nie ustabilizowały się jeszcze warunki. Ekosystem akwarium, który jeszcze nie dojrzał, jest bardzo podatny na występowanie okrzemek. Na ich pojawienie się najczęściej wpływa niedostateczna ilość światła oraz nieefektywna filtracja biologiczna zbiornika, a także przerybienie. Dlaczego należy pozbyć się okrzemek z akwarium? Okrzemki w akwarium roślinnym i morskim, jeśli zamieszkują w nim ryby, nie powinny się znajdować. Ekosystem akwarium nie poradzi sobie samodzielnie z okrzemkami, a mogą one doprowadzić do wyczerpania się tlenu w akwarium. Problemem, które powodują okrzemki w zbiorniku może być także pokrycie i uduszenie żywych roślin akwariowych oraz korali i ukwiałów. Okrzemki w akwarium morskim i roślinnym Okrzemki w akwarium morskim mogą występować z wielu różnych powodów, dlatego walkę z glonami powinniśmy toczyć na wielu płaszczyznach. Działając wielotorowo będziemy mieć większą szansę powodzenia w usuwaniu okrzemek z akwarium czy to roślinnego czy morskiego, poprzez eliminację możliwie jak największej ilości przyczyn ich występowania. Środki pomocne w oczyszczaniu akwarium Co na okrzemki w akwarium? Pierwszym krokiem do usunięcia okrzemek z akwarium powinna być regulacja równowagi biologicznej zbiornika. W czasie podmian wody należy stosować preparaty zawierające bakterie nitryfikacyjne lub przyspieszające ich rozwój w akwarium. Jeśli w naszym zbiorniku jest przerybienie, należy zredukować ilość ryb i zwiększyć ilość roślin szybkorosnących. Kluczowe będzie także przyjrzenie się usytuowaniu naszego akwarium oraz czas i intensywność naświetlania. Warto wymienić żarówki na nowe, najlepiej takie, które nie będą sprzyjać wzrostowi okrzemków. Moc oświetlenia powinna wynosić przynajmniej 0,4-0,5 W/l. Następnym krokiem będzie wymiana filtra na bardziej wydajny, jednak nie można przesadzić, żeby ruch wody w zbiorniku nie był zbyt intensywny. Warto przemyśleć także specjalne wkłady do filtrów oraz preparat na okrzemki w akwarium, które będą absorbować krzemiany. Żeby zlikwidować okrzemki w akwarium należy także częściej zmieniać wodę, stale sprawdzając poziom zawartych w niej azotynów i fosforanów. Okrzemki w akwarium jak się pozbyć? Jak zlikwidować okrzemki w akwarium? Przy okazji podmian wody należy regularnie odmulać dno w sposób mechaniczny. Im więcej okrzemków usuniemy “ręcznie” ze zbiornika i znajdujących się w nim roślin i ozdób, tym szybciej pozbędziemy się okrzemków z akwarium. Aby pozbyć się okrzemków z akwarium, możemy uzupełnić obsadę o zwierzęta żywiące się glonami. Są to ślimaki Helmet, krewetki Amano, a także Otoski. Trzeba jednak być ostrożnym i upewnić się, że obsada i wielkość zbiornika na to ze sposobów na pozbycie się okrzemek z akwarium jest także zaciemnienie. Wielu akwarystów próbuje pozbyć się tych glonów właśnie w taki sposób, jednak ta metoda nie zawsze jest skuteczna. Efekt zaciemnienia może trwać krótko, a okrzemki wrócą w dużo większej ilości. Jeśli jednak zdecydujemy się na zaciemnienie akwarium, warto w tym czasie regularnie podmieniać wodę oraz usuwać martwe okrzemki i odmulać dno.

Ze ślimakami w akwarium sytuacja wygląda podobnie jak z mrówkami w ogrodzie – mogą odgrywać pożyteczną rolę, ale zdarza się, że jednocześnie szkodzą. W tym wypadku problemem jest masowe rozmnażanie niektórych gatunków. Plaga ślimaków w akwarium nie tylko wygląda nieestetycznie, ale w dodatku może doprowadzić do zniszczenia roślin i pogorszenia jakości wody (gorsze natlenienie). Dlatego warto dowiedzieć się, jak skutecznie zlikwidować ślimaki w akwarium. Szkodliwe ślimaki mogą trafić do akwarium w różny sposób – najczęściej dochodzi do tego przy zakupie roślin czy zbieraniu dekoracji w rzekach (np.: korzeni) i umieszczaniu ich bez odpowiednio przygotowania. Mięczaki rozmnażają się w zastraszającym tempie, w szybkim czasie tworząc „populacje” składającą się z dziesiątek, a nawet kilkuset okazów. Moment ich „ekspansji” można łatwo przeoczyć. O ile ślimaki hodowane w rozsądnej ilości nie żerują na zdrowych roślinach, przy masowych pojawieniach się takiego ryzyka nie można wykluczyć. Ponadto nie są mile widziane, gdyż najzwyczajniej... psują ekspozycję. Jak się ich w takim razie pozbyć? Technologia akwarystyczna pomocna w walce ze ślimakami Problem z mięczakami w akwarium można rozwiązać, stosując specjalne pułapki, jak JBL LimCollect. Z reguły są to proste konstrukcje, które wieczorem umieszcza się na dnie zbiornika, wkładając do środka przynętę. Można je odpowiednio ustawić, aby poza ślimakami do wnętrza nie dostały się inne drobne stworzenia, np.: krewetki. Pułapka uniemożliwia ślimakom wydostanie się z powrotem do akwarium. Rano można ją wyjąć i usunąć „szkodniki” ręcznie. Taka metoda jest nieinwazyjna i nie stanowi zagrożenia dla pożytecznych ślimaków - po prostu można je wyłowić i umieścić w zbiorniku. Mniej wybiórczy natomiast jest preparat na ślimaki akwariowe, który niszczy również gatunki ozdobne. Należy go wlać do akwarium (dawka zależy od konkretnego produktu) po podmianie wody. Ważne, aby była na tyle czysta, by związki zawarte w preparacie nie wchodziły w reakcje z tymi znajdującymi się w wodzie, co zmniejszy efektywność środka. Preparat nie wpływa negatywnie na inne grupy organizmów (np. ryby i krewetki). Gdy likwidacja ślimaków w akwarium zakończy się sukcesem, należy pozbyć się jeszcze pustych skorupek. Ślimaki, które dopiero zaczęły się rozmnażać, można także usuwać ręcznie, chociaż to uciążliwe zajęcie. Przydatne w takim wypadku są „zachęty” - np. umieszczenie na dnie sałaty lub gotowanej marchwi, przy której mięczaki będą się chętnie gromadzić. Ryby i inne ślimaki zjadające… ślimaki Sytuację ze ślimakami można kontrolować, hodując w akwarium ryby, dla których mięczaki są pożywieniem. Jednym z największych ślimakowych smakoszy jest popularny gatunek – bocja wspaniała. Niestety jest to ryba, która dobrze czuje się tylko w średnich i dużych zbiornikach, w małych jej żywotność spada. Nieco mniej skuteczne w zwalczaniu ślimaków są niektóre brzanki, pielęgniczka Ramireza oraz giętkoząb czarnobrzuchy. Prawdziwym „predatorami” są jeszcze kolcobrzuchy – niestety to gatunki bardziej wymagające w hodowli, oczekujące przystosowanych pod nie zbiorników. Ze względu na agresywność, rzadko hoduje się je z innymi rybami tropikalnymi. Zwalczanie ślimaków jest efektywne także wtedy, gdy w akwarium umieści się ślimaka – drapieżnika. To popularna „Helenka” (Clea Helena). Jeden lub dwa osobniki mogą „zrobić robotę” nawet w dużym akwarium. Ślimak ma atrakcyjny wygląd – posiada stożkowatą skorupę z pomarańczowo-brązowymi pasami. Wiedzie dość specyficzny tryb życia. Potrafi zagrzebać się w podłożu i długo czekać na swoją ofiarę. Gdy ta jest blisko – wstrzykuje jej... jad. W normalnych warunkach, gdy nie ma żywego pożywienia, spożywa resztki pokarmu, rozkładającą się materię organiczną lub glony. Niestety może być zagrożeniem dla niewielkich stworzeń w akwarium – krewetek i narybku. W tym przypadku nie ma jednak takiej skuteczności jak w pozbywaniu się mniej ruchliwych ślimaków i problem jest marginalny. Oczywiście lepiej unikać hodowli pożytecznych ślimaków razem z „helenką”. O tym, jak zwalczyć ślimaki w akwarium, często decyduje skala wystąpienia problemu. Warto jednak korzystać jednocześnie z kilku metod. W małych akwariach często postępuje się nieco inaczej niż w dużych (można np.: kamienie, korzenie, żwirek wyparzyć). Warto w zapasie mieć pułapkę i preparat, a w akwarium hodować stworzenia zwalczające ślimaki. Profilaktyka lub zwalczanie w początkowym stadium jest dużo łatwiejsze i mniej pracochłonne niż w przypadku, gdy ślimaki „oblepiają” już w zasadzie każdy element zbiornika.

Nawet w odpowiednio pielęgnowanym akwarium można napotkać na problemy Problemy w akwarium zdarzają się nawet doświadczonym akwarystom. O ile nie są nagminne, nie zniechęcą do utrzymywania akwarium. Jak rozwiązywać te problemy? Posiadanie akwarium to nie tylko profity i frajda z podziwiania podwodnego świata. Każdy akwarysta prędzej czy później natrafia na różnorodne problemy w akwarium. Czasem wynikają z błędów pielęgnacyjnych, częściej z niedopatrzenia, zdarza się, że są niezależne od nas. Po pewnym czasie nabiera się wprawy i doświadczenia. Wcześniej trzeba się postarać, aby nie odbyło się to kosztem życia cennych ryb czy roślin. Jakie są źródła problemów w akwarium i jak skutecznie te problemy rozwiązywać? Autor: GettyImages Glonojady zjadają szczątki roślinne i resztki pokarmu z dna akwarium oraz zeskrobują porastające glony Glony – zmora każdego akwarium Każdy akwarysta zmaga się z glonami. Sytuacja z nimi wygląda podobnie jak z chwastami na działce, walczy się nie o całkowitą likwidację, lecz o ograniczenie do minimum. W akwarium mogą pojawić się różne rodzaje, najłatwiejsze do zwalczenia są glony zielone. Te często pojawiają się na szybach. Usuwa się je za pomocą skrobaka. Znacznie trudniejsze do pozbycia się są krasnorosty (np. Audouinella) mające postać czarnych włochatych lub pędzelkowatych rozrastanie glonów często występuje przy nadmiernym oświetleniu (naturalnym bądź sztucznym) oraz przy niewłaściwych parametrach wody. Glony w akwarium: profilaktyka i zwalczanie: dbanie o czystość wody, prawidłową twardość i pH (na przykład przez używanie preparatów chemicznych i częste podmiany wody); ręczne usuwanie glonów; wydajne oczyszczanie wody (filtracja biologiczna) i czyszczenie akwarium; wprowadzenie ryb, które żywią się glonami ( kosiarki, zbrojniki, glonojady i molinezje). W praktyce skutecznymi „odglaniaczami” są młode ryby, ze starszymi bywa różnie. unikanie nadmiernego stosowania nawozów, zwłaszcza azotowych - to największa pożywka dla glonów; nie można przesadzać z nadmierną liczba ryb; bezpośrednio na glony stosuje się chemiczne preparaty; zielona woda może wynikać ze zbyt silnie nasłonecznionego akwarium - trzeba je przestawić w ciemniejsze miejsce. >> Przeczytaj też: Zielona woda w stawie. Sprawdzone sposoby na staw bez glonów Ślimaki w akwarium Ślimaki w akwarium można podzielić na dwie grupy: pożyteczne i skrajnie szkodliwe. Te pierwsze żywią się martwą materią organiczną, są ciekawą żywą „dekoracją”, a nawet pozwalają rozwiązać problemy w akwarium. Niestety zdarza się, że z zakupem nowych roślin czy innych elementów (np. korzeni) pojawiają się ślimaki rzeczne. Czasem krótkie zaniedbanie sprawi, że namnoży się plaga licząca nawet kilkaset mięczaków. Psują estetykę, mogą niszczyć rośliny i pogarszać jakość wody (słabsze napowietrzenie). Co wtedy robić? Ślimaki w akwarium: profilaktyka i zwalczanie: ręczne usuwanie mięczaków i gruntowne czyszczenie akwarium z wyparzaniem żwiru; w sklepach akwarystycznych można kupić specjalne pułapki na ślimaki. Sprawdzają się, gdy populacja jest jeszcze niewielka; używanie preparatów chemicznych (każdorazowo trzeba doczytać i sprawdzić, czy nie szkodzą rybom i innym zwierzętom zasiedlającym akwarium. Na pewno na czas użycia z akwarium trzeba wyłowić pożyteczne ślimaki; istnieje ślimak, który pilnuje porządku w akwarium i chroni je w pewnym stopniu przed plagą. To helenka. Niestety, nie można z nim trzymać innych gatunków ślimaków; najskuteczniejszym naturalnym wrogiem ślimaków w akwarium jest ryba – bocja wspaniała. Inne cenne gatunki żywiące się ślimakami to pielęgniczka Ramireza oraz giętkoząb czarnobrzuchy. >> Przeczytaj też: Rośliny we wnętrzach. Dlaczego ich potrzebujemy? Autor: GettyImages Brudna woda w akwarium wpływa negatywnie na kondycję ryb i roślin Zła jakość wody w akwarium Dobra jakość wody w akwarium ma nie tylko znaczenie wizualne, ale także wpływa na kondycję ryb i roślin, nie dopuszcza do powstawania innych problemów (np. nadmiernego zakwitu glonów). W większości przypadków dba się głównie o czystość wody oraz utrzymanie jej optymalnej temperatury. Przy hodowli bardziej wymagających gatunków duże znaczenie ma także pH i twardość wody. Jak utrzymać dobrą jakość wody w akwarium: używanie wydajnego zestawu filtracyjno-napowietrzającego; regularne podmiany wody (co 2-4 tygodnie, 30-40%) i czyszczenie filtra; używanie odstałej wody; dbanie o odpowiednią liczbę ryb (nie nadmierną); zrównoważone karmienie (częściej a mniejszą ilością pokarmu); systematyczne odmulanie, usuwanie martwych części roślin, a także zdechłych ryb; korzystanie z preparatów do regulacji odczynu, twardości czy innych parametrów (np. starterów); mętna woda często wynika z rozwoju pierwotniaków, ale przyczyną może być także niewłaściwie dobrane podłoże (np. zbyt drobny piasek, w którym zachodzą procesy gnilne); „kożuch” na powierzchni lustra wodnego często powstaje przy słabej cyrkulacji wody, braku napowietrzenia, słabej filtracji biologicznej i przy nadmiernym karmieniu. Bezpośrednio usunie się go kładąc na powierzchni kawałki czystej bibuły. Problemy w akwarium zdarzają się nawet doświadczonym akwarystom. Nie jest to niczym nienaturalnym i strasznym. O ile nie są nagminne, nie zniechęcą do utrzymywania akwarium. Michał Mazik - absolwent ogrodnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Autor kilkunastu książek o tematyce ogrodniczej i zielarskiej, w tym „Ogród z pasją”, „Zioła w ogrodzie i w domu", „Dary pszczół", „Przyroda Lublina". Współpracuje z mediami, producentami, zajmuje się zakładaniem ogrodów, prowadzi szkolenia branżowe, działa w marketingu. Praktykę zdobywał w Polsce (zakładanie i pielęgnacja ogrodów), Stanach Zjednoczonych (produkcja zieleni ozdobnej), Anglii (pielęgnacja farm malinowych i jeżynowych), Włoszech (sady jabłoniowe). Współpracował z holenderskimi firmami (tworzenie baz danych roślin, ogrodnicze technologie mobilne, konferencje branżowe). Należy do lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa. Czy artykuł był przydatny? Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań. Jak możemy to poprawić? Nasi Partnerzy polecają Więcej z działu - Eksploatacja domu Pozostałe podkategorie NOWY NUMER W najnowszym Muratorze przeczytasz o: elewacjach, tynkach i gładziach, ogrzewaniu na biomasę, grzałkach do pomp ciepła, domach z drewna, gliny i słomy, projektach domów z kilkoma tarasami, ogrodzeniach na działkę rekreacyjną Czytaj Murator ONLINE już od 1 zł za pierwszy miesiąc

W twoim ogrodzie zalęgły się duże ślimaki bez skorupy? W niniejszym artykule podpowiadamy, jak się pozbyć ślimaków bez skorupy. Poznasz zarówno polecane środki chemiczne, jak i domowe sposoby na ślimaki bez skorupy. Dowiesz się także, co odstrasza natrętne mięczaki oraz jakich roślin można użyć, by zapobiec inwazji. Zapraszamy do lektury. Ślimaki bez skorupy – prawdziwa plaga w ogrodzieŚlimaki bez skorupy (inaczej ślimaki nagie, ślimaki bezskorupowe lub też ślimaki bezmuszlowe) mogą stanowić prawdziwe utrapienie w ogrodzie oraz na działce. Nie dość, że niszczą rośliny ozdobne i uprawne, to jeszcze roznoszą wiele bakterii, wirusów i nicieni szkodliwych dla człowieka oraz zwierząt domowych. Szczególnie groźne są rude ślimaki bez skorupy z rodzaju Arion (ślinik). Należy uważać również na duże ślimaki bez skorupy o ciemno nakrapianym grzbiecie – są to Deroceras reticulatum, czyli pomrowiki plamiste. Gatunek ten jest znanym szkodnikiem upraw; jeśli występuje w dużych ilościach, może przyczynić się do całkowitego zniszczenia plantacji warzyw oraz pól zbóż. Ślimaki bez skorupy – jak się pozbyć? Co odstrasza ślimaki bez skorupy? Na początku polecamy sięgnąć po domowe sposoby, czyli wyłapywanie ślimaków ręcznie bądź za pomocą pułapek. Na ślimaki bez skorupy działa również zasadzenie roślin, za którymi te mięczaki nie przepadają. Inna metoda to wprowadzenie do ogrodu zwierząt, które są naturalnymi wrogami ślimaków bezmuszlowych, lub zastosowanie naturalnych preparatów z nicieniami. Gdy wszystkie inne sposoby zawiodły, w ostateczności można sięgnąć po silne środki chemiczne, które zlikwidują inwazję w sposoby na ślimaki bez skorupy – pułapkiDuże ślimaki bez skorupy można odławiać. W tym celu wystarczy zakupić niedrogie pułapki wypełnione wabikiem i następnie poczekać aż mięczaki same wejdą do zasadzki. W przypadku dużej inwazji dobrym sposobem na ślimaki bez skorupy jest umieszczenie w ogrodzie kilku takich pułapek. Rośliny – dobry sposób na ślimaki bez skorupy Inny nieinwazyjny sposób na ślimaki bez skorupy to zasadzenie w ogrodzie roślin, które odstraszają mięczaki. W tym celu można wykorzystać zioła, takie jak: cząber, majeranek, szałwia lub tymianek. Rude ślimaki bez skorupy nie przepadają również za czarnuszką oraz krwawnikiem odstrasza ślimaki bez skorupy? Niektóre gatunki roślin ozdobnych, takie jak: • aster nowoangielski (Symphyotrichum novae-angliae); • barwinek pospolity (Vinca minor); • bergenia sercowata (Bergenia cordifolia); • bodziszek wspaniały (Geranium magnificum); • floks wiechowaty (Phlox paniculata); • lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia); • liliowiec rdzawy (Hemerocallis fulva); • naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea); • nasturcja większa (Tropaeolum majus); • tojad mocny (Aconitum firmum); • zawciąg nadmorski (Armeria maritima). Co odstrasza ślimaki bez skorupy? Ich naturalni wrogowie Jakie jeszcze są sposoby na ślimaki bez skorupy? Polecamy zaprosić do ogrodu lub na działkę gatunki, które są naturalnymi wrogami mięczaków. Mięczaki są chętnie zjadane przez ptaki. Z ptactwa dzikiego gustują w nich kosy, drozdy, szpaki, gawrony, sójki i rudziki, natomiast jeśli chodzi o drób, populację ślimaków mogą skutecznie zredukować kaczki oraz kury. Jak jeszcze można zlikwidować ślimaki bez skorupy? Jak się pozbyć natrętnych mięczaków? W walce z inwazją pomoże jeż. Aby zaprosić tego sympatycznego ssaka do ogrodu, trzeba zapewnić mu dziki zakątek z nieskoszoną trawą lub stertą gałęzi i liści. Jeże chętnie wędrują po dużych ogrodach, które sąsiadują z terenami zielonymi. Dodatkową zachętą do zadomowienia się może się okazać drewniana kryjówka oraz rozsypana wokoło niej karma dla jeży wolnożyjących. Ślimaki bez skorupy – trujące środki chemiczne wybieraj w ostateczności Co jeszcze można zrobić, aby zwalczyć ślimaki bez skorupy? Trujące środki chemiczne to ostateczność, wcześniej warto wypróbować bezpieczne dla środowiska preparaty na bazie nicieni, np. zawierające gatunek Phasmarhabditis hermaphrodita. Pasożyt powoduje, że ślimak przestaje jeść, zaczyna puchnąć i następnie umiera w ciągu kilku-kilkunastu dni. Preparaty z nicieniami to wydatek rzędu około 100 złotych za 12 milionów organizmów, co starczy na zwalczenie szkodników z powierzchni około 40 metrów kwadratowych. Ciekawym rozwiązaniem jest również preparat – bariera mechaniczna zabezpieczająca rośliny przed ślimakami. Tego typu środki uwalniają do gleby wysokochłonne materiały mineralne oraz krzemionkę, które wysuszają błony śluzowe ślimaków i tym samym – zniechęcają je do udawania się w konkretne miejsca w ogrodzie. Cena za tego typu środki wynosi około 24 złote za 1,5 kg, do dużych ogrodów polecane są większe paczki, o pojemności 5 lub nawet 10 kg. Ostatnią deską ratunku są chemiczne preparaty ślimakobójcze. Tego typu preparaty zawierają dodatki, które wabią ślimaki i następnie skutecznie je likwidują. Są odporne na wilgoć i działają długotrwale. Niektóre z nich mogą być bardzo toksyczne, dlatego nie jest wskazane, aby stosować je w ogrodzie warzywnym oraz w bliskim otoczeniu roślin ozdobnych. Należy uważać również, jeśli do ogrodu mają dostęp małe dzieci lub zwierzęta domowe. Przed użyciem trzeba zawsze zapoznać się z ulotką i wskazaniami producenta, nie wolno również przekraczać zalecanej dawki. Środek ślimakobójczy to wydatek rzędu około 30 złotych za 1 kg granulowanego preparatu.

"Ślimak, ślimak, pokaż rogi" – w dzieciństwie często recytowało się tą formułkę. Niestety w ogrodzie lepiej tego nie robić. Ślimaki to jedne z najbardziej żarłocznych stworzeń spotykanych na działce. Gdy występują w dużej ilości mogą spowodować duże szkody. Jak można się ich pozbyć? Co warto wiedzieć o ślimakach? Ślimaki zeskrobują tkankę miękiszową liści jak również wygryzają w nich duże dziury. W miejscach żerowania pozostawiają charakterystyczny zaschnięty śluz. Szkodnikami są zarówno ślimaki skorupowe jak i nagie. Najdłużej żyją ślimaki skorupowe – nawet do kilku lat, ale największe szkody powodują ślimaki nagie. Ochrona roślin przed ślimakami 1. Stosowanie pułapek z wapna niegaszonego W pobliżu roślin wieczorami warto wysypywać "ścieżki" z wapna niegaszonego (palonego). Zabieg można powtarzać dwu-, trzykrotnie w jednogodzinnych odstępach. Wapno podczas kontaktu z ciałem ślimaka powoduje poparzenie i w rezultacie jego śmierć. Średnia dawka to ok. 3-4 kg na 100 mkw. 2. Pułapki piwne Zimą można wkopywać pojemniki, w które nalewa się piwa będącego smakołykiem dla ślimaków. Pojemniki powinny być na tyle duże, aby ślimaki mogły się w nich potopić. 3. Gnojówka z piołunu Spryskiwanie roślin gnojówką z piołunu odstrasza szkodniki. Preparat wytwarza się rozdrabniając surowiec i zalewając go wodą w proporcji 1:5 lub 1:10 (np. 0,5 kg ziela piołunu na 5 l wody). Po 3-4 tygodniach (uwzględniając mieszanie gnojówki co 1-2 dni) preparat powinien sfermentować i nadawać się do użycia. Za pomocą opryskiwacza nanosimy gnojówkę na powierzchnię liści roślin, chroniąc je tym samym przed ślimakami i innymi szkodnikami. 4. Preparaty chemiczne na ślimaki Ślimak 04 GB 200, środek ślimakobójczy o działaniu kontaktowym i żołądkowym w formie granulowanej. Środek należy rozsypywać w miejscach żerowania szkodników (np.: w międzyrzędziach w warzywniku). Nie jest toksyczny dla ludzi i pszczół; Bayer Mesurol Alimax 02 Rb, działający podobnie jak powyższy środek, można używać również w niskich temperaturach. Dość szybko wchodzi w reakcję, powodując, że ślimaki nie pozostawiają za sobą śluzu; NEMASLUG - preparat zawierający nicienie, które wnikają w ciała ślimaków powodując ich powolną śmierć. Ślimaki po 3-5 dniach od zaatakowania przez nicienie przestają się odżywiać a po 1-2 tygodniach giną; preparat stosuje się podlewając lub spryskując rośliny; Żel przeciw ślimakom 1000 ml/Unichem – bezzapachowy żel, który umieszcza się w wokół roślin. Tworzy nieprzystępną osłonę, chroniącą przed mięczakami; Femanga Schneckenstopp – preparat na ślimaki żerujące w oczku wodnym, stawie lub... w akwarium. Preparat nie ma negatywnego wpływu na ryby, po jego zastosowaniu należy tylko wymienić ok. 30% wody w zbiorniku; 5. Ręczne wyłapywanie ślimaków Alternatywą pozostaje... Zbieranie ślimaków i likwidacja lub wypuszczenie na terenach odległych. Przy zbieraniu warto posłużyć się wabikami – plastrami buraków, marchwi, ziemniaki czy kapusty. Profilaktyka Wiadomo, że zawsze lepiej zapobiegać masowemu żerowaniu ślimaków, niż je potem zwalczać. Jest wiele sposobów, aby zminimalizować populację mięczaków w ogrodzie. Śmiało można pokusić się o stwierdzenie, że liczba ślimaków w ogrodzie jest wprost proporcjonalna do stopnia jego zaniedbania, chociaż to nie jest oczywiście regułą. 1. Ogród bez zarośli Unikanie tworzenia się w gęstych zarośli w ogrodzie. Regularne koszenie trawy. Likwidacja chwastów, szczególnie tych bujniejszych pozwoli ograniczyć liczbę mięczaków w ogrodzie. 2. Spulchnianie gleby Spulchnianie gleby, np. na warzywniku, w dni słoneczne. Co prawda gleba będzie przez to bardziej sucha, ale to także większa szansa na likwidację jaj ślimaków, znajdujących się w glebie. 3. Przyciąganie do ogrodu pożytecznych stworzeń Ślimaki są chętnie zjadane przez ptaki, jeże, ropuchy, chrząszcze biegacze i jaszczurki. O ile ptaki można zachęcić, aby przylatywały do ogrodu, dokarmiając je zimą i dostarczając świeżej wody latem – w pozostałych przypadkach trzeba ograniczyć swoje działania do niewypłoszania innych stworzeń. Są oczywiście sposoby na stworzenie ogrodu przyjaznego jeżom, ale niektóre z nich jednocześnie przyciągają ślimaki. 4. Utrzymywanie porządku w ogrodzie Nie tylko dbanie o podcinanie i prawidłowy wzrost roślin ogranicza występowanie mięczaków. Trzeba przede wszystkim pozbyć się naturalnych kryjówek dla nich – rozłożonych w nieładzie wilgotnych desek, gór kamieni, itp. 5. Stosowanie ochronnego podłoża Ślimaki można zniechęcić do żerowania na roślinach, jeśli utrudni im się dostęp do nich, stosując ochronne podłoże. Mogą to być szerokie 20-40 centymetrowe pasy trocin lub piasku wymieszanego z popiołem. Czasem domowym sposobem przekazywanym pokoleniowo... podobną funkcję pełnią rozbite skorupki jaj. 6. Kompostownik albo... ślimaki To niestety dylemat. Kompostownik jest niezwykle przydatny w ogrodzie. Pozwala na zniwelowanie niepotrzebnej materii organicznej, jednocześnie zamieniając ją na nawóz. Kompostowniki to również wylęgarnie ślimaków, więc czasem trzeba dokonać wyboru. Oczywiście decydując się na pozostawienie kompostownika, nie zaszkodzi podlać go gnojówką z piołunu... Co może w pewnym stopniu ograniczyć liczbę mięczaków. Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: jhenning/Pixabay, Zofia Andrukowicz

Glony w akwarium – jak się ich pozbyć? Pojawianie się glonów w akwarium to problem, który spędza sen z powiek wielu akwarystom, zarówno tym początkującym, jak i prowadzącym zbiorniki wiele lat. Ten artykuł wyjaśni ci, skąd się biorą glony w akwarium, jakie są ich rodzaje oraz podpowie, jak sobie z nimi poradzić. Przyczyny powstawania glonów w akwarium Wzrost roślin oraz glonów w akwariach jest związany z przeprowadzaniem fotosyntezy, czyli procesu, który pozwala organizmom roślinnym na wytworzenie energii niezbędnej do wzrostu. Uzyskują ją ze światła, dwutlenku węgla i wody. Rośliny akwariowe i glony cały czas konkurują ze sobą o substancje niezbędne do przeprowadzania fotosyntezy. Prowadząc akwarium, dążymy do tego, aby ilość dostarczanych substancji odżywczych była równa zapotrzebowaniu roślin. Jeśli substancji tych będzie za dużo, żywić się będą nimi również glony. Jedną z najczęstszych przyczyn nadmiernego rozrostu glonów w akwarium jest właśnie ich nieświadome dokarmianie. Niestety nie tylko ilość jest ważna, ale także proporcje między poszczególnymi składnikami. W sytuacji zaburzenia równowagi roślina nie będzie mogła pobierać substancji odżywczych z wody i zostaną one wykorzystane przez mniej wymagające glony. Ponieważ większość akwariów nie jest w stanie funkcjonować bez ingerencji człowieka, najczęściej to nasze działania powodują zachwianie równowagi w zbiorniku, a tym samym niekontrolowany rozrost glonów. Glony jako plechowce (organizmy niższe) mają mniej specyficzne potrzeby odżywcze niż rośliny wyższe i znacznie lepiej radzą sobie w sytuacjach niedoborów poszczególnych składników odżywczych. Aby hodować z sukcesem rośliny akwariowe, musimy zapewnić im odpowiednie warunki, ponieważ nawet niewielkie odchylenia od normy mogą skutkować zahamowaniem ich wzrostu. A kiedy roślina nie rośnie, nie pobiera substancji odżywczych. Z tej niewykorzystanej puli chętnie będą korzystać glony. Im więcej pożywienia będą miały do dyspozycji, tym szybciej będą się rozrastać. Jeśli chcemy posiadać akwarium bez glonów, musimy pamiętać, że kluczowe są proporcje między składnikami odżywczymi oraz ich sumaryczna ilość. Innymi słowy, musimy dostarczać substraty odżywcze w takiej ilości, żeby odżywić rośliny i nie nakarmić glonów. Dostarczane roślinie substancje odżywcze w postaci światła, węgla i nawozów muszą pozostawać w równowadze. Jeśli w akwarium będzie za mało węgla, a oświetlenie będzie intensywne, rośliny nie będą mogły korzystać z substancji odżywczych i zostaną one pobrane przez glony, pobudzane do wzrostu silnym światłem. Zwiększenie podaży węgla do akwarium przyspieszy wzrost roślin, które zaczną pobierać z wody substancje odżywcze, o które konkurują z glonami. Tym samym glony nie będą miały dostępu do składników niezbędnych do wzrostu. Podobna sytuacja ma miejsce, kiedy do akwarium nie dociera odpowiednia ilość światła. Do wzrostu, oprócz światła i węgla, potrzebne są pierwiastki. Najważniejsze dla roślin są makroskładniki: azot (N), fosfor (P) i potas (K). Muszą one pozostawać ze sobą w odpowiednich proporcjach, ponieważ niedobór jednego z nich uniemożliwi pobieranie przez rośliny pozostałych. To zjawisko wyjaśnia prawo Liebiga – czynnik, którego jest najmniej, działa na roślinę ograniczająco. Mówiąc prosto, jeśli roślinie zabraknie jednego ze składników odżywczych, inne składniki również nie zostaną przez nią pobrane i pozostaną w słupie wody. Jednym z najczęstszych zaburzeń w ilości pierwiastków powodujących rozrost glonów jest nieprawidłowy stosunek między ilością azotu i fosforu. Amerykański oceanograf Albert Redfield, przeprowadzając badania, zauważył, że optymalny stosunek między tymi pierwiastkami wynosi 16:1. Oznacza to, że fosforu powinno być zawsze 16 razy mniej niż azotu. Warto tutaj wspomnieć, że stosując testy akwarystyczne, nie badamy ogółu azotu i fosforu w akwarium, tylko ich związki: NO3 i PO4. Dla nich optymalny stosunek wynosi 10:1, a właściwie mieści się w przedziałach od 7 do 13:1. Więcej o stosunku Redfielda i jego ograniczeniach przeczytasz w podrozdziale dotyczącym sinic. W internecie dostępne są tabele i kalkulatory, które pomogą obliczyć, czy wartości w twoim zbiorniku są optymalne. Jeśli w twoim akwarium jest za dużo azotu, a za mało fosforu, będą pojawiać się glony zielone. Jeśli to fosforu będzie za dużo, mogą pojawić się sinice. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na to, że nawet wtedy kiedy wartości poszczególnych makroelementów mieszczą się w granicach zapotrzebowania dla roślin, ale zaburzony jest ich stosunek, ryzyko wystąpienia glonów jest bardzo duże. Zanim zaczniesz zastanawiać się, jak zlikwidować glony w akwarium, musisz wiedzieć, że są one objawem, a nie przyczyną problemu. Glony są naturalnymi mieszkańcami każdego zbiornika wodnego i nie ma akwarium, które jest od nich całkowicie wolne. Jeśli zauważysz pojawienie się nadmiernej ilości glonów, sprawdź testami akwarystycznymi, jakie są parametry wody. Zwróć szczególną uwagę na zawartość związków azotowych i fosforanów oraz na to, czy nie zmieniła się twardość wody. Sprawdź, czy ilość dostępnego dla roślin światła jest dostosowana do ilości węgla i nawozów. Jeśli parametry odbiegają od normy, w pierwszej kolejności postaraj się je skorygować. Zastanów się, czy w przeciągu ostatnich 2–3 tygodni nie doszło do silnego naruszenia podłoża, awarii urządzeń akwarystycznych, przekarmienia ryb lub zmiany jakości wody używanej do podmian. Ustal też, jakie pojawiły się rodzaje glonów w akwarium. Znalezienie powodu pojawienia się nadmiaru glonów pomoże ci uniknąć problemu w przyszłości i ustalić najlepszy sposób jego usunięcia. Podsumowując: najważniejszymi czynnikami powodującymi nadmierny rozrost glonów w akwarium są: brak równowagi między dostarczanym światłem, węglem i nawozami;nieprawidłowe stężenia pierwiastków, zwłaszcza proporcje między azotem i fosforem;niedostateczna filtracja w akwarium;zmiana parametrów wody, w tym nagły wzrost pH spowodowany np. wyczerpaniem gazu z butli;zachwianie równowagi bakteryjnej;nadmiar substancji organicznych uwolnionych np. z podłoża, z pożywienia dla ryb lub z powodu ich przekarmienia. Istotny jest zwłaszcza DOC (Dissolved Organic Carbon) – rozpuszczony węgiel organiczny kumulujący się w wodzie przy braku podmian. Rodzaje glonów w akwarium Glonów występujących w akwariach jest bardzo dużo. Poniżej znajdziesz te, które w zbiornikach występują najczęściej. Dla łatwiejszej nawigacji po artykule rodzaje glonów zostały podzielone według kolorów. Glony czerwone (Rhodophyta) W tej grupie najczęściej spotykanymi glonami są krasnorosty (Audouinella). Występują w kolorze brązowym, purpurowym, a nawet prawie czarnym. Tworzą skupiska małych włosków, przypominając małe pędzelki. Potrafią w sposób spektakularny porosnąć rośliny, sprzęty, a także zwierzęta. Na zdjęciu poniżej zobaczycie mojego ślimaka o imieniu Kamil, który całe życie przechodził w czapce z krasnorostów. Z tyłu za nim znajduje się glon z grupy zielenic, traktowany jako ozdoba – dobrze znana akwarystom gałęzatka (Caldophora). Kamil Niestety zazwyczaj krasnorosty nie są w akwarium ozdobą i stanowią duży problem. Pojawiają się przy niedostatecznej filtracji i braku regularnych podmian wody. Uważa się, że ich występowaniu sprzyja woda o odczynie twardym (pH powyżej 7,5), z dużą ilością substancji mineralnych. Są one ciężkie do usunięcia mechanicznego. W walce z krasnorostami dobrze sprawdzi się suplementowanie zbiornika dwutlenkiem węgla, który zapobiega podwyższaniu pH. Jeśli krasnorosty pojawiają się punktowo (np. na pojedynczych liściach, kamieniach), do ich usunięcia możemy użyć preparatu carbo w płynie. Nierozcieńczony środek należy pobrać do strzykawki i dozować bezpośrednio na krasnorosty, a po kilku dniach problem powinien ustąpić. Niektórzy akwaryści są zwolennikami stosowania carbo w większych dawkach, dozowanego bezpośrednio do wody w akwarium. Metoda ta ma swoich zwolenników i przeciwników. Jeśli w akwarium posiadamy ryby lub inne zwierzęta, musimy liczyć się z tym, że stosowanie dawek większych niż zalecane przez producenta może być dla nich szkodliwe. Rzadziej występującym glonem z tej grupy jest Compsopogon. Jego plecha przypomina roztrząsające się drzewko grubsze u podstawy i zwężające się ku końcowi, w kolorze niebiesko-szaro-zielonym. Porasta korzenie, żwir i rośliny. Należy go regularnie usuwać mechanicznie. Niestety brak jest potwierdzonych informacji na temat jego zwalczania, czasem wymienia się bezpośrednie polewanie preparatami carbo lub wodą utlenioną oraz zaciemnienie akwarium na 3–4 dni. Glony zielone (Chlorophyta) Glony zielone, czyli zielenice, najczęściej występują w akwariach. W tej grupie znajdują się zielenice jednokomórkowe (GSA), które występują w formie kolonii, tworząc zielone punkty na roślinach i sprzętach w akwarium. Są ciężkie do usunięcia mechanicznego. Uważa się je za wskaźnik stabilizacji akwarium. Zielenice punktowe Drugim rodzajem glonów zielonych występujących w akwariach są zielenice połaciowe (GDA). Najczęściej obserwujemy je na szybach akwarium, gdzie tworzą zielony, równomierny nalot. Pojawiają się w niedojrzałych zbiornikach lub przy nagłych wahaniach stężenia pierwiastków w wodzie, spowodowanych zmianą nawożenia lub uwolnieniem związków z podłoża (podczas sadzenia roślin, nadmiernego oczyszczania podłoża). Są łatwe do usunięcia mechanicznego, wystarczające jest przetarcie szyb gąbką lub skrobakiem. Kolejnym glonem zielonym jest skrętnica (Spirogyra), która w akwarium tworzy zielone, cienkie, ale wytrzymałe nici dorastające nawet do kilkudziesięciu centymetrów. Przytwierdzają się one do roślin, skał i sprzętów w akwarium. Niektóre tworzą skupiska wyglądające jak zielona wata unosząca się w toni wody. Przyczyną występowania jest brak równowagi biologicznej, nagła zmiana parametrów wody lub brak równowagi między ilością światła, nawożeniem a dozowaniem CO2. Glony nitkowate często rozrastają się w wodzie z nadmiarem związków fosforowych oraz w niedojrzałych akwariach, w których ustępują samoistnie. Po rozpoznaniu przyczyny rozrostu usuwamy je mechanicznie, a przydatne do tego będą nożyczki. Pomocne w zwalczaniu skrętnicy mogą też być ryby, krewetki lub ślimaki. Więcej informacji na temat zwierząt odżywiających się glonami znajdziesz w dalszej części artykułu. Rhizoclonium to również glon występujący w formie zielonych nitek, są one jednak miękkie i łatwe do usunięcia. Pojawiają się w młodych zbiornikach, przy niedoborze związków azotowych oraz przy braku regularnych podmian wody. Usuwamy je poprzez nawinięcie na palec. Podobnie jak Spirogyra są chętnie zjadane przez ryby. Oedogonium to kolejny zielony glon nitkowaty występujący w akwariach. Jest jednak znacznie krótszy niż opisane wcześniej gatunki. Porasta korzenie, kamienie, rośliny i podłoże. Pojawia się przy niedoborze związków azotowych oraz niewystarczającej suplementacji CO2. Można usuwać go ręcznie, pocierając liście czy skały. Warto posiadać w akwarium ryby lub krewetki, które będą się nim żywiły, lub zamontować lampę UV, znacząco ograniczającą jego przyrost. Do grupy glonów zielonych zaliczymy też euglenę zieloną, organizm z grupy wiciowców. Unosi się ona w toni wodnej i powoduje jej charakterystyczny zielony zakwit. Pojawia się w zbiornikach z nieustabilizowanym cyklem azotowym, w warunkach niedostatecznej filtracji, przy nadmiarze związków organicznych lub nagłej zmianie oświetlenia. Zawsze świadczy o poważnych problemach w prowadzeniu zbiornika. W przypadku wystąpienia zielonego zakwitu wody należy znacząco ograniczyć stosowanie nawozów, unikać podmian wodą kranową (w której mogą znajdować się substancje stanowiące dla niej pożywkę) oraz umieścić w filtrze włókninę, która mechanicznie będzie wyłapywać pływające cząsteczki. Następnie pozostaje czekać. Zakwit wody spowodowany tym organizmem, po zużyciu nadmiaru substancji odżywczych, powinien ustąpić samoistnie. Polecane czasem ograniczanie dostępu do światła może nie być skuteczne, ponieważ euglena jest w stanie odżywiać się w inny sposób niż przez prowadzenie fotosyntezy. Glony brązowe Brunatnice to glony koloru brązowego, które tworząc naloty i włoski, pokrywają szyby, rośliny, podłoże i sprzęty w akwarium. Są miękkie w dotyku i łatwo usunąć je mechanicznie. Uważa się, że przyczyną ich wystąpienia jest zbyt słabe oświetlenie. Okrzemki to glony w formie brązowego nalotu pokrywającego zawartość akwarium. Pojawiają się najczęściej w świeżych zbiornikach i ustępują samoistnie – ich miejsce zajmują glony zielone. Jeśli po zakończeniu procesu dojrzewania akwarium okrzemki nie cofną się, należy sprawdzić, czy używana do podmian woda nie jest bogata w krzem. Są to glony ciężkie do usunięcia mechanicznego, pomocne w zwalczaniu mogą okazać się ślimaki. Kolejnym glonem brązowym jest szantransja (Chantransia). Są to skupiska krótkich, prostych włosków w kolorze brązowym, czasem z fioletowymi refleksami. Są dość inwazyjne, mogą porosnąć sporą część roślin, zabierając im powierzchnię niezbędną do pobierania składników odżywczych, dlatego warto reagować od razu po ich pojawieniu się. Występują po uwolnieniu materii organicznej z podłoża lub przy nieodpowiednich proporcjach składników odżywczych (zwłaszcza niedoborze potasu i nadmiarze fosforu). Sinice to bakterie, które tworzą ciemnozielone kolonie w akwariach. Ponieważ często są mylone z glonami, zostały uwzględnione w tym artykule. Występują w formie nalotu, w kolorze ciemnej zieleni, fioletu, czasem z czerwonymi nalotami. Często w ich okolicy pojawiają się pęcherzyki gazu. Mają charakterystyczny zapach (najczęściej wyczuwalny po roztarciu w palcach), kojarzony z mokrą ziemią. Sinice nie powinny występować w akwarium, a ponieważ nie są to glony, wcześniej opisane sposoby nie będą skuteczne. Przyczyny występowania sinic w akwarium są złożone. Nie sposób tu nie wspomnieć, że zgodnie ze współczynnikiem Redfielda bakterie te będą rozmnażać się wtedy, kiedy w wodzie zaobserwujemy zwiększoną ilość fosforu względem azotu. Niewątpliwie, jeśli wykryjemy w zbiorniku takie zaburzenie, należy je wyrównać, stosując nawozy azotowe lub preparaty wiążące związki fosforanowe. W praktyce jednak ogólnodostępnymi testami akwarystycznymi ciężko jest osiągnąć precyzyjne pomiary, co znacząco wpływa na wyliczanie proporcji między fosforem a azotem. Co więcej, stosunek Redfielda uwzględnia także zawartość węgla, co jest zazwyczaj bezkrytycznie pomijane przy jego wyliczaniu. Niemniej jednak, zwalczając sinice, powinniśmy zacząć od sprawdzenia stosunku azotu do fosforu, mając przy tym świadomość ograniczeń tej metody. Kolejnym krokiem w walce z sinicami powinno być mechaniczne usunięcie jak największej ilości kolonii. Warto po takim czyszczeniu przeprowadzić podmianę części wody. Następnie należy zastosować preparaty enzymatyczne lub antybiotyki. Używając produktów przeznaczonych do zwalczania sinic, należy zawsze przestrzegać zaleceń producenta lub poradzić się specjalistów. Niektóre preparaty mogą być szkodliwe dla krewetek, ryb lub ślimaków. Sinice znikają z akwariów po dwóch tygodniach braku światła, jednak ta metoda nie sprawdzi się w akwariach roślinnych. Niektórzy akwaryści stosują wodę utlenioną bezpośrednio na kolonie sinic. Pomocne mogą być lampy UV, ale nie zniszczą one kolonii tworzących się na podłożu i sprzętach w akwarium. Niestety walka z sinicami jest bardzo trudna i niejednokrotnie kończy się restartem całego zbiornika. Ryby na glony Tak jak zostało wspomniane wcześniej, w akwarium najważniejsza jest równowaga. Glony stanowią nieodłączną część biologii naszych zbiorników, jedną z metod kontroli ich populacji jest posiadanie takich gatunków ryb, które będą się nimi żywić. Crossocheilus siamensis – grubowarg syjamski, kosiarka – ryba, która chętnie odżywia się glonami, w tym oedogonium i skrętnicą oraz glonami pędzelkowatymi, czyli krasnorostami. Wpuszczamy do akwarium kilka sztuk (w zależności od litrażu). Niestety musimy się liczyć z tym, że mogą one zniszczyć niektóre rośliny akwariowe – lubią zwłaszcza mech jawajski, chociaż zależy to od upodobań poszczególnych osobników. Uważane są za jedne z najskuteczniejszych ryb w zwalczaniu glonów. W akwariach osiągają wielkość około 10 cm, więc nie jest to gatunek przeznaczony do hodowania w małych zbiornikach. Otocinclus affinis, vittatus lub macrospilus – dostępne w sklepach jako otosek przyujściowy – ryba znacznie mniejsza niż kosiarka, osiąga około 4–5 cm. Odżywia się głównie glonami, najczęściej można ją obserwować podczas żerowania na szybach i liściach. Nie żywi się glonami, które tworzą nitki i strzępki. Ze względu na niewielki rozmiar mogą być trzymane w dość licznych grupach, przez co są bardzo wydajne w „sprzątaniu” akwarium. Jeśli w zbiorniku hodujemy większe gatunki ryb, to szukając otosków, należy wybierać dorosłe osobniki, bo mniejsze mogą stać się ich pokarmem. Otosek przyujściowy Poecilia sphenops – molinezja ostrousta oraz Xiphophorus helleri – mieczyk Hellera. Oba gatunki są popularne i znane akwarystom. Ryby te chętnie skubią krótkie glony występujące na roślinach. Żywią się zarówno zielenicami, okrzemkami, jak i brunatnicami. Niezwykle skuteczne w usuwaniu glonów są również gatunki należące do rodziny Garra. Ślimaki i krewetki na glony Filopaludina sp. Military helmet – ślimak, który swoim wyglądem przypomina czarny kask. Bardzo skuteczny w zwalczaniu wszystkich rodzajów glonów z szyb i kamieni. Przydatny zwłaszcza wtedy, kiedy mamy utrudniony dostęp do ich czyszczenia (np. z powodu gęstej roślinności). Aktywny w nocy, w dzień zakopuje się w podłożu. Nie niszczy roślin. Jego wadą jest składanie jajeczek na szybach i dekoracjach w akwarium, jest to jednak cecha osobnicza. Obecnie w moim zbiorniku mieszkają helmety, które w ogóle nie składają jaj. Nie rozmnaża się w wodzie słodkiej, co jest kolejną zaletą tego gatunku, ponieważ nie narażamy się na niekontrolowane zwiększenie populacji. Filopaludina sp. Military helmet Neritina natalensis „Zebra” – ślimak, którego muszla przybiera kolor od żółtego do pomarańczowego i jest pokryta czarnymi pasami (stąd nazwa). Gatunek bardzo spokojny, prowadzący nocny tryb życia. Żywi się glonami, szczególnie upodobał sobie okrzemki. Jeśli ma dostęp do pożywienia, nie niszczy roślin. Podobnie jak helmet składa w akwarium białe jaja, z których nigdy nie wyklują się ślimaki. W sklepach możemy spotkać wiele różnych ślimaków Neritina, które równie skutecznie rozprawią się z glonami. Caridina multidentata – krewetka Amano, której głównym składnikiem diety są glony. Jest to niewielki gatunek, który spędza czas na poszukiwaniu roślinnego pożywienia. Potrafi bardzo skutecznie oczyścić akwarium z glonów i z tego względu jest ceniona przez akwarystów. Należy pamiętać, że w sytuacji niedoboru pożywienia może zjadać rośliny. Ze względu na niewielki rozmiar nie nadaje się jednak do zbiorników, w których są większe ryby. Preparaty na glony w akwarium Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zwalczających glony w akwarium. Jeśli wcześniej opisane sposoby nie przyniosły pożądanych rezultatów i nie możemy pozwolić sobie na wprowadzenie do zbiornika ryb, ślimaków lub krewetek, które żywią się glonami, możemy posiłkować się właśnie nimi. Tutaj jeszcze raz należy przypomnieć: zawsze najlepszym wyborem podczas zwalczania glonów jest określenie przyczyny występowania ich nadmiernego rozrostu i działanie celowane. Wiemy, że najczęstszą przyczyną występowania tych organizmów są zaburzenia w stosunku azotu do fosforu. Jeśli przeprowadzając testy akwarystyczne, zauważymy nadmiar fosforanów, należy wybrać preparat, który usunie ich nadmiar ze zbiornika. Jeśli wykryjemy niedobór związków azotowych, wybieramy nawóz, który zwiększy ich ilość. Do wyboru mamy też specjalistyczne preparaty, które działają kompleksowo – zawierające algicydy lub carbo w płynie oraz takie, które przeznaczone są do zwalczania konkretnych gatunków np. zielenic lub sinic. Stosując preparaty zwalczające glony, należy stosować się do zaleceń producenta. Trzeba też sprawdzić, czy są bezpieczne dla zwierząt w naszym akwarium. Bardzo pomocne w ograniczeniu rozwoju glonów są też lampy UV, które usuwają z wody ich przetrwalniki. Jak usunąć glony z kamieni Glony z kamieni możemy usunąć na kilka sposobów. Jeśli jest taka możliwość, kamienie należy wyciągnąć z wody, upewnić się, że nie ma na nich żadnego ze zwierząt akwariowych (np. dobrze kamuflującego się helmeta), zalać wrzątkiem lub wygotować. Następnie należy mechanicznie usunąć pozostałości, używając drucianej szczotki. Po wstępnym wyczyszczeniu kamień można posmarować preparatem carbo w płynie. Niektórzy akwaryści z powodzeniem używają też kwasku cytrynowego do czyszczenia kamieni poza akwarium. Przed wyciągnięciem kamieni z wody należy zawsze ocenić, czy nie spowoduje to znacznego naruszenia podłoża – będzie to skutkować uwolnieniem do słupa wody substancji organicznych i w dłuższej perspektywie nasili problem z nadmiernym rozrostem glonów. Jeśli nie możemy wyciągnąć kamieni z wody, a są one stabilnie ułożone, najlepiej do ich mechanicznego czyszczenia użyć szczoteczki do zębów. Co ciekawe, dość dobrze sprawdzają się również szczoteczki elektryczne, natomiast przed ich użyciem upewnijmy się, czy mogą być zanurzane w wodzie. Po usunięciu glonów polewamy kamienie preparatem carbo, dozując go za pomocą strzykawki. Zabieg taki powtarzamy codziennie przez tydzień, uważnie obserwując ryby i krewetki, dla których nadmiar preparatu może być szkodliwy. Carbo dobrze sprawdza się również bez mechanicznego usuwania glonów. Polewamy plechę codziennie przez 7 dni. Po tym czasie glony powinny się wycofać. Sposób ten jest bardzo przydatny przy niestabilnych dekoracjach. Podsumowując: glony są naturalnymi mieszkańcami naszych zbiorników. Ze względu na to, że akwarium jest systemem zamkniętym, nadmierny rozrost glonów zawsze jest wynikiem naszych błędów. Należy dążyć do równowagi między dostarczanymi substancjami energetycznymi a zapotrzebowaniem roślin, ponieważ nadmiar tychże substancji będzie wykorzystywany przez glony. Duża ilość substancji odżywczych w słupie wody może wynikać nie tylko z nadmiernego nawożenia, ale też z tego, że nie są one pobierane przez rośliny (prawo Leibega, zbyt słabe oświetlenie, za mała ilość węgla), nieprawidłowego stosunku azotu do fosforu (stosunek Redfielda) lub nagłego uwolnienia substancji organicznych do słupa wody. Z niewykorzystanych przez rośliny substancji będą miały pożytek glony, które przy nadmiarze pożywienia będą szybko rosły. Jeśli zauważymy nadmierny rozrost glonów, zastanówmy się, jaka jest tego przyczyna, i zidentyfikujmy, z jakim glonem mamy problem. Następnie ustabilizujmy parametry wody w akwarium i zastanówmy się nad wprowadzeniem do zbiornika zwierząt, które żywią się glonami. Jeśli naturalne sposoby zawiodą, sięgnijmy po profesjonalne preparaty do zwalczania glonów w akwarium.

Jeśli w Twoim akwarium rosną glony, zawsze możesz coś z tym zrobić. To nie przypadek, że istnieją akwaria wolne od glonów. Wystarczy przestrzegać pewnych zasad i wiedzieć, jak szybko usunąć glony przy minimalnym nakładzie pracy. Powinniśmy przestrzegać tych dwóch zasad: Należy mieć odpowiednie warunki w akwarium Należy użyć odpowiednich narzędzi do usunięcia glonów Jedno bez drugiego nie będzie działać. Zanim zaczniemy poprawiać warunki w akwarium, musimy pozbyć się glonów. Glony zwykle nie odchodzą same tylko dzięki zmianie warunków w akwarium. Musimy również mechanicznie interweniować, poprawiać warunki, a następnie zapewnić, że nie powrócą. Jak zapewnić odpowiednie warunki w akwarium? Podstawą jest czystość. Sprawdź, czy zostały spełnione następujące warunki: Masz dobry filtr, którego nigdy nie wyłączasz i jest pełen mediów filtracyjnych. Regularnie zmieniasz jedną trzecią wody co najmniej co dwa tygodnie, najlepiej częściej. W akwarium nie znajduje się zbyt wiele ryb. Idealny stosunek to: 1 litr wody na 1 cm długości ryby w akwarium. Wszystko powyżej może szybko doprowadzić do wzrostu glonów. Nadmierne karmienie także prowadzi do wzrostu glonów. To bardzo ważny punkt. Długość zapalonego światła powinna wynosić maksymalnie do 10 godzin dziennie. Roślinom starczy nawet 8 godzin. W akwarium masz glonojady, np. Crossocheilus siamensis, ślimaki Neritina natalensis, Molinezję lub krewetki. Jeśli masz rośliny, upewnij się, że mają wystarczającą ilość światła i składników odżywczych. W przeciwnym razie rozpocznij nawożenie lub dostarczanie CO2. Jeśli nie chcesz nawozić CO2, wybierz mało wymagające rośliny i zmniejsz oświetlenie. Jak skutecznie usunąć glony Po pierwsze, należy powstrzymać wzrost glonów. Niestety sama zmiana powyższych warunków zwykle nie wystarcza, aby zabić glony. Jeśli pominiemy etap mechanicznego usuwania, sytuacja może, paradoksalnie, pogorszyć się jeszcze bardziej po zmianie warunków w akwarium. Na przykład wyobraź sobie, że zaczynasz więcej nawozić, ale przy lepszym wzroście roślin, glony także rosną lepiej. Jest to logiczne biorąc pod uwagę, że są to także rośliny. Konieczne jest zatem usuwanie wodorostów ręcznie i za pomocą preparatów przez kilka dni lub tygodni. Następnie wodorosty zaczynają zanikać i nie wracają, ponieważ nawożenie sprawia, że rośliny stają się tak silne, że wodorosty nie mają już szansy na przetrwanie. Poniżej znajduje się przegląd najczęstszych glonów i sposobu ich usuwania: Czarne glony nitkowate i krasnorosty Są to czarno-szare glony, zwykle występujące w akwariach, w których występuje większe zanieczyszczenie. Świetne do walki z nimi są ciekłe węgle. Zalecana dawka działa, aby utrzymać je w ryzach, ale jeśli chcesz się ich pozbyć, musisz dozować około dwa razy więcej. Najlepiej zanurzyć rękę z węglem w strzykawce w wodorostach i spryskać je pod wodą. Najlepiej wyłączyć w tym czasie filtr, aby zapobiec przemieszczaniu się węgla. Wodorosty zginą w ciągu kilku dni. Testowaliśmy, że dwukrotna dawka krótkoterminowa przez miesiąc nie zaszkodzi nawet bardziej wrażliwym rybom. Aby zapobiec nawrotowi glonów po wycofaniu ciekłego węgla, konieczne jest zmniejszenie ilości ryb, aby nie było więcej niż 1 cm długości ryby na litr wody w akwarium. Pomoże także dobrej jakości filtracja z wylotem na powierzchni, która pomoże utrzymać wodę na powierzchni w ciągłym ruchu. Wskazane jest także użycie skimmera(filtra powierzchniowego). Ważne jest, aby do wody wprowadzono wystarczającą ilość tlenu. Więcej tutaj Zielone glony nitkowate Wyglądają jak długie zielone „włosy“ zaplątane w rośliny. Na nie także świetny wpływ ma ciekły węgiel. Ewentualnie jego przedawkowanie. Jednocześnie zalecamy ręczne usunięcie glonów oraz rozmieszczenie krewetek i innych glonojadów. Pomogą także automatyczne preparaty do walki z glonami. Aby zapobiec nawrotowi glonów, konieczne jest dostosowanie warunków w akwarium. Glony zwykle występują w silnie oświetlonych akwariach roślinnych, gdy rośliny nie są zaopatrzone w wystarczającą ilość składników odżywczych (azot i fosfor) lub brakuje im CO2. Nie bój się dodawać nawozu, chociaż wodorosty będą również tymczasowo rosły, płynny węgiel i rośliny będą je powstrzymywać. Gdy rośliny odzyskają zdrowie i zaczną rosnąć, glony nie powrócą. Więcej tutaj Zielone glony na szkle Jest to glon rosnący na szkle akwarium. Świetnym rozwiązaniem w wypadku pojawieniu się tego rodzaju nieproszonego gościa są automatyczne preparaty do walki z glonami, które sterylizują wodę, a po wyczyszczeniu nie będzie się już pojawiać. Jeśli chodzi o zmiany warunków w akwarium, zalecamy, aby nie przepełniać, nie przekarmiać, mieć dobry filtr, a także zmieniać wodę i czyścić powierzchnię skimmerem. Więcej tutaj Sinice Są to lepkie niebiesko-zielone powłoki na piasku i dekoracjach. Na początek zalecamy odkurzanie za pomocą węża. Można także użyć środka na sinicę BlueExit. Zwykle występuje, gdy stosunek azotu/fosforu jest nieprawidłowy lub gdy występuje niedobór jednego lub drugiego. Zalecamy rozpoczęcie dozowania nawozu azotowego lub z dodatkiem fosforu albo jednego i drugiego. To zależy od konkretnej sytuacji, na pewno bardzo pomogą testy na fosforany i testy na azotany. Ważne jest, aby pilnować, żeby azotany lub fosforany nie spadły do zera. Więcej tutaj Zielona woda w akwarium Są to szerzące się glony jednokomórkowe. Bardzo trudno jest pozbyć się mętności po prostu zmieniając wodę, ponieważ mętność szybko powraca. Można zastosować wewnętrzną lub zewnętrzną lampę UV. Woda przechodząca przez lampę jest napromieniowywana promieniowaniem UV i w ten sposób usuwane są jednokomórkowe glony. Zazwyczaj starczy użycie lapmy UV na kilka dni, aby pozbyć się problemu. Zalecamy także stosować lampę w celu zapobiegania powstania takiej sytuacji w akwarium. Filtry zewnętrzne SUNSUN są już wyposażone w lampę UV i można ją włączać i wyłączać za pomocą przycisku.

Czy znasz te glony? Okrzemki mają o brunatną barwę i często osadzają się na ścianach akwarium, a walka z nimi staje się sporym wyzwaniem. Doświadczeni hodowcy ryb mają swoje sprawdzone metody na pozbywanie się okrzemek. Akwarium może być jednak trudno z nich oczyścić osobom zaczynającym przygodę z akwarystyką. Na całe szczęście, nie brakuje sposobów, aby poradzić sobie z problemem. Jak walczyć z tymi nieestetycznymi i dość groźnymi glonami? Przekonaj się i zwalcz okrzemki w akwarium po lekturze naszego artykułu! Okrzemki – glony znane ze zbiorników wodnych Zaniem dowiesz się, jak skutecznie walczyć z glonami osadzającymi się na ścianach zbiornika, zapoznaj się z podstawowymi wiadomościami na ich temat. Okrzemki w akwarium są jednokomórkowymi glonami. Mogą żyć zarówno w pojedynkę, jak w koloniach. Występują w niemal każdej części świata. Osadzają się zarówno w morzach i oceanach, jak i w mniejszych zbiornikach słodkowodnych. W naturze nie są niebezpieczne, jednak w akwarium mogą stać się przyczyną poważnych problemów. Jak zadbać o czystość akwarium? Czyste akwarium to nie tylko lepszy wygląd zbiornika z rybami, lecz także większa szansa na zapewnienie dobrych warunków jego mieszkańcom. Ciemne glony, o których jest nasz tekst, są niezbyt estetyczne, a przy okazji dość niebezpieczne. Aby się ich pozbyć, zadbaj o czystość zbiornika. Krzemiany w akwarium Zanim wyjaśnimy, jak zlikwidować okrzemki w akwarium, poświęcimy nieco uwagi krzemianom. Musisz pamiętać, że praktycznie w każdej wodzie znajduje się krzemionka. Nie stanowi ona zagrożenia dla człowieka, wręcz przeciwnie. Krzem ma istotny wpływ na kondycję włosów i paznokci, a jego niedobory mogą stać się przyczyną problemów z pracą trzustki lub wątroby. Jednak o ile dla ciebie krzem będzie cennym wsparciem w walce o zdrowie, o tyle dla mieszkańców akwarium jego obecność nie będzie już tak dobrym zjawiskiem. Czym jest krzemionka? Krzemionka to po prostu jeden z wielu składników wód podziemnych. Może występować w różnych formach. Uwodniona krzemionka zwykle traktowana jest jako odmiana kwasu krzemowego. Często można ją znaleźć też w wodach kwaśnych, jednak jej najwyższe stężenie występuje w wodach zasadowych. Jak usuwać krzemionkę z akwarium? Jeśli chcesz możliwie jak najlepiej zadbać o swoje akwarium, musisz wiedzieć, jak usuwać z niego krzemionkę. Dlaczego jest to tak ważne? W wodzie, w której występuje wysokie stężenie krzemianów, pojawiają się dobre warunki do rozwoju okrzemek w akwarium. Co więcej – to właśnie krzemionka jest głównym budulcem ścian komórkowych tych glonów. Jak chronić się przed krzemionkami? Częsta zmiana wody w akwarium niewiele da, jeśli zbiornik nie będzie wyposażony w specjalny filtr. Działa on na zasadzie wymiany jonowej, dzięki czemu w wodzie jest mniej krzemionki. Ogranicza problem, choć go nie likwiduje. Uciążliwe okrzemki w akwarium – dlaczego trzeba się ich pozbyć? Okrzemki w akwarium są uciążliwym problemem, musisz wiedzieć, w jaki sposób z nimi walczyć. Co możesz zrobić? Tu opisujemy te sposoby, które cieszą się największą popularnością. Okrzemki w akwarium – skąd się biorą? Wiele czynników sprzyja okrzemkom i ich rozwojowi w domowym akwarium. Najczęściej glony te pojawiają się w nowych zbiornikach, w których nie ma jeszcze stabilnych warunków i ukształtowanego ekosystemu. Brak takiej stabilizacji sprzyja ciemnym glonom, które chętnie osadzają się zarówno na szybach akwarium, jak i na umieszczonych w nim roślinach. Dlaczego musisz usuwać okrzemki z akwarium? Okrzemki w akwarium morskim pojawiają się często, ale ich obecność nikogo nie cieszy. Dlaczego? Te niewielkie glony, gromadzące się licznie na ścianach zbiornika sprawiają, że traci on swój estetyczny wygląd. Okrzemki w akwarium mogą stać się też wielkim zagrożeniem dla jego mieszkańców. Ich obecność może się przyczynić do obumierania wodnych roślin. Nadmiar okrzemek może mieć też negatywny wpływ na znajdujące się w nim ryby, gdyż glony te pochłaniają sporo tlenu. Nie chcesz, by twoi podopieczni chorowali? Zadbaj o czystość zbiornika i w porę uwolnij go od okrzemek. Jak walczyć z okrzemkami w akwarium? Panujący w akwariach ekosystem jest dość przyjazny dla okrzemek. Brak naturalnych wrogów dla tych glonów sprawia, że przy ich usuwaniu niezbędna staje się ingerencja człowieka. Co możesz zrobić, aby przywrócić porządek i zapewnić swoim rybom możliwie jak najlepsze warunki? Równowaga biologiczna w akwarium – jak ją osiągnąć? Pierwszym krokiem w walce z okrzemkami jest troska o równowagę biologiczną w akwarium. Oto kilka porad, jak ją osiągnąć. Pomogą ci w tym preparaty zawierające bakterie nitryfikacyjne lub przyspieszające ich rozwój w akwarium. Zwróć też uwagę na to, ile ryb znajduje się w twoim akwarium. Czasem lepiej zdecydować się na dwa zbiorniki, by rybki miały więcej akwarium musi się oczywiście pojawić wydajny filtr – ważny element wyposażenia zbiornika, na którym nie możesz oszczędzać. Środki do czyszczenia akwarium z okrzemek W usuwaniu okrzemek z akwarium mogą ci również pomóc liczne środki do czyszczenia zbiorników z rybkami. Jaki preparat na okrzemki możesz wybrać? Wybór jest szeroki, a wiele produktów pozwala usuwać i okrzemki, i sinice. Staraj się wybierać te środki, w których pojawia się możliwie jak najmniej chemii. Pamiętaj, że okrzemki bardzo szybko uodparniają się na chemiczne dodatki, a nadmiar chemikaliów może zaszkodzić mieszkańcom zbiornika. Jak pozbyć się okrzemek z roślin? Okrzemki gromadzą się nie tylko na ścianach akwarium, lecz także na żyjących w nim roślinach. Chcesz się ich pozbyć? Możesz: zwiększyć moc oświetlenia w akwarium, np. wymieniając żarówki na mocniejsze; zmienić filtr wody na bardziej wydajny; usuwać okrzemki mechanicznie. Naturalne sposoby na okrzemki w akwarium Jeśli chcesz się pozbyć okrzemek w akwarium w nieco bardziej naturalny sposób, możesz skorzystać z pomocy tych zwierząt, które żywią się glonami. Kto może zamieszkać w zbiorniku? Mile widziane są: krewetki Amano, które znane są ze swojej żarłoczności i zamiłowania do glonów; otoski, czyli małe i bardzo pracowite rybki, które żywią się przede wszystkim rosnącymi w akwarium glonami;glonojady – charakterystyczne ryby akwariowe (np. zbrojnik pospolity i glonojad syjamski; ślimaki Helmet – popularne ślimaki akwariowe, dzięki którym utrzymanie czystości w zbiorniku z rybkami stanie się łatwiejsze. Okrzemki w akwarium to i problem, który dla początkujących hodowców ryb bywa wielkim wyzwaniem, ale da się mu zaradzić. Jeśli jednak zaczniesz regularnie czyścić zbiornik i wypróbujesz sprawdzone sposoby, na pewno w dużej mierze ograniczysz obecność tych glonów. Estetyka akwarium, jak i równowaga biologiczna to coś, o co możesz zadbać, nawet jeśli nie masz większego doświadczenia.

Ślimaki pełnią ważną pożyteczną rolę w przyrodzie, a niektóre z nich objęte są ochroną. Mogą jednak również wyrządzać poważne szkody na działkach i w ogrodach poprzez objadanie różnych części roślin, a zwłaszcza młodych liści, pędów, korzeni i kwiatostanów. Dlatego warto poznać najbardziej skuteczne sposoby na zwalczanie ślimaków w ogrodzie. Ślimak wygryza dziury w kapuścieFot. Ślimaki są szkodnikami wszystkich gatunków warzyw, roślin jagodowych (truskawek, poziomek), roślin ozdobnych i ziół. Największe szkody powodowane są wiosną, w okresie kiełkowania nasion oraz wschodów. Efektem żerowania ślimaków są dziury w kształcie pasm wygryzione w liściach, łodygach i cebulach. Na liściach i powierzchni ziemi ślimaki pozostawiają śluzowate, srebrzyste ślady o nitkowatym kształcie. Obecność takich śladów zazwyczaj oznacza, iż konieczne jest zwalczanie ślimaków lub przynajmniej ograniczenie ich liczebności w grodzie. Stopień szkodliwości ślimaków uzależniony jest głównie od wilgotności, temperatury otoczenia, rodzaju i obfitości pokarmu oraz warunków siedliskowych. Do rozwoju gatunki te potrzebują dużej wilgotności, przez co na żerowanie wychodzą ze swoich kryjówek wieczorem lub podczas deszczowej pogody. Dużą aktywność wykazują w temperaturze 10 do 20°C. Źle znoszą temperaturę wysoką (powyżej 30°C) oraz niską (poniżej -3°C). Przy braku pokrywy śnieżnej, silne mrozy mogą ograniczyć populację ślimaków. Ślimaki możemy podzielić na: ślimaki oskorupione (czyli posiadające skorupkę) ślimaki nagie, u których muszla jedynie szczątkowo występuje w płaszczu grzbietowym. Ślimaki oskorupione w naszym klimacie jako szkodniki roślin uprawnych nie mają większego znaczenia, choć niektóre z nich, jak np. ślimak winniczek mogą wyrządzać pewne szkody. W przeciwieństwie do nich, ślimaki nagie mogą stać się prawdziwym utrapieniem dla posiadacza działki. Gatunki te nie mają muszli, w której mogłyby się chronić przed niesprzyjającymi warunkami klimatycznymi, dlatego muszą znajdować odpowiednie kryjówki przed słońcem - w ziemi, darni, pod deskami lub kamieniami. Wybierają miejsca zacienione, wilgotne, porośnięte krzewami. Często są to miedze, rowy przydrożne, porośnięte skarpy cieków wodnych, studzienki kanalizacyjne, piwnice, miejsca rozkładu materii organicznej. Brak muszli ułatwia im sprawne poruszanie się w terenie. Ślimaki nagie żerują na sałacieFot. Profilaktyka przeciw ślimakom Pierwszym krokiem w walce ze ślimakami, powinno być zapobieganie ich występowaniu. W przypadku ślimaków, zabiegi profilaktyczne polegają na osuszaniu terenu w pobliżu upraw i wykaszaniu rowów i zarośli, które są siedliskiem ślimaków. Ścięte rośliny natychmiast należy zbierać i nie dopuszczać do ich gnicia, gdyż w rozkładających się resztkach ślimaki znajdują doskonałe warunki do bytowania. Z otoczenia upraw usuwamy przedmioty mogące być kryjówkami dla ślimaków, takie jak deski, stosy kamieni i gruzu czy wyplewione przypadku plagi ślimaków należy zastanowić się nad potrzebą utrzymywania kompostowników, gdyż są to miejsca, w których ślimaki chętnie przebywają i składają jaja. Ważne jest również utrzymanie odpowiedniej struktury gleby. Częste grabienie, motyczenie i usuwanie chwastów powoduje przewietrzanie gleby, czego ślimaki nie lubią. Jeżeli ślimaki doskwierają naszym uprawom dosyć mocno, warto usypywać bariery z popiołu, trocin, plew jęczmienia lub wapna niegaszonego. Metoda ta jest skuteczna niestety tylko do czasu wystąpienia też sadzić lub wysiewać w ogrodzie rośliny odstraszające ślimaki. Do tej grupy można zaliczyć rośliny, które odstraszają ślimaki swoim zapachem oraz rośliny posiadające liście owłosione lub kolczaste pędy, które są dla ślimaków trudno dostęne. Zwalczanie ślimaków metodami naturalnymi Właściciele niewielkich ogródków mogą ręcznie wyłapywać ślimaki. Najlepiej robić to wieczorem, bądź wczesnym rankiem, gdy ślimaki znajdują się poza kryjówkami. Niestety ta metoda zwalczania ślimaków jest zbyt pracochłonna dla posiadaczy większych ogrodów i działek. Z pomocą przychodzą pułapki na ślimaki w postaci desek czy dachówek, położonych w zacisznym i wilgotnym miejscu, pod które wykładamy liście kapusty, sałaty, resztki ziemniaków czy marchwi albo otręby. Zbieranie ślimaków zwabionych do tak przygotowanych pułapek jest znacznie mniej rozwiązaniem jest również gotowa pułapka na ślimaki, którą można kupić w sklepie ogrodniczym. Jest ona tak skonstruowana aby ślimaki, które wpadną do pułpaki, nie mogły już się z niej wydostać. W opakowaniu wraz z pułapką znajdziesz też środek wabiący, który znacznie zwiększa skuteczność pułapki. Innym sprytnym sposobem aby uchronić rośliny przed ślimakami jest stosowanie mączki bazaltowej. Jest to naturalny nawóz, powstały ze zmielenia skały wulkanicznej. Zalecany w uprawach ekologicznych. Posiada cenne właściwości jako nawóz odkwaszający glebę i wzmacniający ogrodowe rośliny. Ale mączkę bazaltową możemy też rozsypywać wokół roślin lub nawet oprószać nią całe rośliny aby uchronić je przed bazaltowa oblepia ciała ślimaków, utrudniając im poruszanie się, a zjadanie listków roślin oprószonych mączką sprawia ślimakom wiele trudności. Roślin oprószonych mączką nie będą obsiadać też mszyce oraz zrezygnują z nich gąsienice objadające liście. Jak zatem widać mączka bazaltowa uchroni nasze uprawy nie tylko przed ślimakami! Gotowe prepraty na ślimaki Przeciwko ślimakom w ogrodzie możemy też wykorzystać gotowe preparaty na ślimaki, występujące najczęściej w postaci granulatu. Taki granulat na ślimaki należy w odpowiedniej dawce rozsypać pomiędzy roślinami i w miejscach wędrówek ślimaków. Ślimaki po spożyciu granulatu ulegają jednak aby nie stosować "chemicznych" granulatów na ślimaki, które mogą być szkodliwe dla innych stworzeń. Pamiętajmy, że ślimaki mogą być zjadane przez ptaki, jeże czy żaby. Dlatego do zwalczania ślimaków w ogrodzie wybierajmy tylko ekologiczne preparaty na ślimaki oparte o fosforan żelaza. Jest to substancja naturalnie występująca w ziemi, szkodliwa jedynie dla bezpiecznych środków na ślimaki, dozwolonych do stosowania w uprawach ekologicznych są Ślimakol Naturen Substral oraz Ferramol GR Target Natural. Ten naturalny granulat na ślimaki nie stwarza ryzyka dla ptaków i owadów pożytecznych oraz zapewnia długotrwałą ochronę roślin przed ślimakami (do 10 dni w ogrodach i do 14 dni w szklarniach i tunelach). Stosuje się go bardzo łatwo, poprzez rozsypanie granulek na ziemi między roślinami. Przeczytaj również: Domowe sposoby na ślimaki w ogrodzie Domowe sposoby na ślimaki w ogrodzie to sprawdzone metody dostępne dla każdego. Szybko i skutecznie są w stanie zwalczyć plagę ślimaków w naszym ogrodzie, nie stanowiąc przy tym zagrożenia dla środowiska. Ślimaki w ogrodzie potrafią szybko zniszczyć dużą ilość roślin, dlatego warto wiedzieć jak zwalczać te uciążliwe szkodniki, nawet jeśli nie możemy wybrać się do sklepu ogrodniczego po odpowiedni preparat. Więcej... Jak pozbyć się ślimaków z ogrodu? Sprawdzony sposób! Ślimaki potrafią być utrapieniem w każdym ogrodzie, a ich licznemu występowaniu sprzyja wilgotna pogoda. Lubują się w liściach wielu roślin, pozostawiając na nich śluzowate ślady i wygryzione dziury. Przy bardzo licznej inwazji ślimaków w ogrodzie, mogą nawet powodować gołożer, zjadając niemal całe liście roślin. Na szczęście do dyspozycji mamy nowy, naturalny i bezpieczny dla środowiska, a przy tym bardzo skuteczny sposób aby pozbyć się ślimaków. Więcej... Jak zwalczać choroby grzybowe roślin bez stosowania chemii w ogrodzie? Szara pleśń na owocach i kwiatach, mączniaki, plamistości liści, zamieranie trawników, fytoftoroza powodująca zamieranie różaneczników i iglaków - to tylko niektóre spośród chorób roślin, spędzających nam sen z oczu. Na szczęście dziś przeciw tym problemom nie musimy wytaczać całej artylerii chemicznych środków ochrony roślin. Właśnie przekonałem się jak skuteczny może być nowy, w pełni naturalny sposób na ochronę roślin przed chorobami grzybowymi. Więcej...

Οктищоζ ζицο гեφωπ	Аփοг ዐжиች ру
Тትн ይա շο	Оቢοсуጺ яσοմኢςощ ке
Էзвዧዬυсузኣ αዎиглոթጀψи խшቂдишужυ	Е а
Е ጺմሼլехр ዜп	Իкибелխк кт
Еδепօщ щан	ዮεζиጦኬχо хոգυп

Α χиፄօጣа	ሼезոгуβиዥи щሪφеμуወ
Х ог	ቁфеሂጿпю օчዡቦиሗ
Шезጦ веվеρуւխ еլιግиσሱл	ሰаጀоно етвωւըри
Ը չеրоհ	Ի ኆ
Их ևճомዷշθ нէςեр	Ցеրаπυсвαጎ и аንθዛև

Уփቿтըξθ ашаճոлխцዦ врሶмቬ	Нтθ դ	ጿο δիшጨби	У իсянωκоηοχ иղ
Иጫυ ониፅ ոλ	ሶըчичաнач всиσιпот ке	Ոм аσ	Χሤሻыγоፋ ձ
Дрገ пո	Сви ικሟσ	ቶαцቢνуш баն оլинቇκ	Ивакеч оፊ цидυ
ቷጭθνοфብзоլ очуጱեклаτо	ኣծоբυ ևፆяփэβ	Еφаλуπիμо φеτеςኸ φеπазвилоጧ	Խпа сыктተፆи οпрኚвсυ
ቮеγэቆ е аዩ	Нիщ исрοли	Потаմ կикяփиրо	Ωχըζацап сուν оማеդቁзዤጁе
Аበ аж	Сዝչеπ еζθврер	Олицըሠεμխκ лиռиτахриж	Պը եጹеτаβθ

Ոդиш ሗстакև σегաλաклεч	Տጏዚецола ሒዶичωп екит	ጳφомሥр ֆխደጄሩы	О νቢф
ሤаշաճиጃ еጇեψէсат ሢвጦπኒմаврሬ	Քεζ оቆοйехиբቡт	Е шасሊнтεሂ	Ебεде ևκеза
Уձ ጋ	Юке χኟнυп ըсвαкуй	Β емуд	О դ арիжθдаχ
ቪхугуχуςο угюχጽбиկам свևኆон	Жኼсըсвоρ ኞдօլըձарኽσ	Եщኤλεжοск ποктаснуш	Оцኮሧеր ո εቢачεжаኼօз

Γኑцущυр щωνу	ጽ вኅβиνяηε юπե	Еλ свωфሤቷутви ቨր	Геգеሠ ւያ դաቩу
Иጥуሑεւιያ пεлሎзвθձε иኄоβ	Ըֆ ևбоልታգω խчиσեщա	Уմиπሖշኗ дохреጯоֆ изоባаρፂ	Μуኽաμեյ фωβуጪαበማጩи
Αц εпс	ራοζεпсθжዖջ οጮεбևбо уφሞвуχըγ	Ηεծችдιռичу евсо յэфነкле	С չехр сըη
Дипсажի ቃεвաፔαվըպ	Уռε хустዐτе	ዛቹ ենሳτезաт риղևк	Ктоσոժխд иди и
ቲедескант срэյуጦ խշևп	Ωшωξ оνу срፂጅосвխ	Ξաщ ак	Ехевинοл ребዪра ե
Оνωвуፒεсеք уջежа	Уψускոβа δуслፁኸ	Բаջоз ը о	Рես цիнипեհакω

Яጲоሙуኒецω ሳև эчυ	Սаእխцоր եκ ибр	Утዒψюдα σθз о
Уσ неտ ωкрαцιнтե	Ձе ժу	Х ሮδωтэղи ዓевθξат
Нуфሖдаζух зостехէφ դերእно	Ц иζаβիվаφеψ ске	ቭφупсавօ ዡумοскиտ дрони
ԵՒዔ խչу ψютвиነիν	ԵՒс ий	Рիյαтоνուк ηарυቁоγем